Brużyca Wielka (alt. Brużyca-Wielka) – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.

Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.

Gromadę Brużyca Wielka siedzibą GRN w Brużycy Wielkiej tworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie łódzkim w woj. łódzkim, na mocy uchwały nr 34/54 WRN w Łodzi z dnia 4 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Aniołów (z Krogulcem), Brużyca, Brużyca Wielka, Brużyczka Mała, Jastrzębie Górne, Sokołów, Zimna Woda, Franin (z wyłączeniem wsi Zwierzyniec A) i Szatonia (z wyłączeniem wsi Zwierzyniec B) oraz wieś Stara Wieś Piaskowice i zachodnia (od granic gruntów Starej Wsi Piaskowice) część kolonii Piaskowice z dotychczasowej gromady Piaskowice ze zniesionej gminy Brużyca Wielka w tymże powiecieUchwała Nr 34/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu łódzkiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-167/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 22 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 39). Dla gromady ustalono 16 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr XLIV/204/54 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 1 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 9 października 1954 r., Nr. 9, Poz. 36).

14 listopada 1957 do gromady Brużyca Wielka przyłączono część wsi Jedlicze A o powierzchni 51,08 ha (stanowiącą oddzielną kolonię, położoną przy wsi Jastrzębie Górne) z gromady Grotniki w tymże powiecieUchwała Nr 91/57 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 30 września 1957 r. w sprawie zmian w podziale administracyjnym województwa łódzkiego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 14 listopada 1957 r., Nr. 12, Poz. 42).

1 stycznia 1958 do gromady Brużyca Wielka przyłączono obszar zniesionej gromady Ruda-BugajUchwała Nr 98/57 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 15 listopada 1957 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie łódzkim; w ramach Obwieszczenia Nr 4 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 12 grudnia 1957 r. w sprawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 15 listopada 1957 r. o zniesieniu i utworzeniu niektórych gromad w województwie łódzkim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 20 grudnia 1957 r., Nr. 12, Poz. 57).

1 stycznia 1959 z gromady Brużyca Wielka wyłączono osadę Huta Aniołów o powierzchni 2,2860 ha, włączając ją do miasta Łodzi.

1 stycznia 1970 do gromady Brużyca Wielka z miasta Aleksandrów Łódzki przyłączono obszar lasów o powierzchni 133 ha, położony w zachodniej części miasta.

Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej.

Przypisy

Brużyca Wielka