Kościoły stacyjne w Rzymie – kościoły, w których zgodnie z tradycją Kościoła rzymskiego, zrodzoną w IV-V w., kultywowany jest zwyczaj stacji wielkopostnych, celebrowanych każdego dnia w innej świątyni Wiecznego Miasta. W dawnej organizacji kościelnej najważniejsze parafie rzymskie, wzniesione zazwyczaj w miejscach związanych ze świadectwem wiary pierwszych chrześcijan-męczenników Chrystusa, nazywano „titulus”. W tych właśnie najstarszych rzymskich kościołach „tytularnych” zaczęto regularnie w okresie Wielkiego Postu gromadzić się na modlitwę i sakramenty, zwykle pod przewodnictwem papieża lub jednego z tytularnych proboszczów Wiecznego Miasta (kardynałów). Tradycyjnie gromadzono się w jednym kościele i procesyjnie, śpiewając litanię do wszystkich świętych, przechodzono do wyznaczonego na dany dzień kościoła stacyjnego. Praktyka upadła w okresie niewoli awiniońskiej papieży. Do zwyczaju zaczęto powracać w XVI w., a ostatecznie powrócono do niego w XX w. W 1959 Jan XXIII powrócił do tradycji odprawiania przez papieża liturgii Środy Popielcowej. W 1993 roku diecezja rzymska wprowadziła nowy rytuał celebracji stacji wielkopostnych oraz okresu wielkanocnego.
Lista kościołów stacyjnych Oficjalna lista kościołów stacyjnych publikowana przez Papieską Akademię Kultu Męczenników:
Wielki Post: Środa Popielcowa – S. Sabina all’Aventino – Bazylika św. Sabiny na Awentynie – liturgii, którą poprzedza procesja z kościoła św. Anzelma (dawniej odbywała się z kościoła św. Anastazji, przy Circo Massimo) w górę do bazyliki św. Sabiny, przewodniczy papież Czwartek – S. Giorgio al Velabro – Kościół św. Jerzego na Velabrum Piątek – Ss. Giovanni e Paolo al Celio − Bazylika Świętych Jana i Pawła na Celiusie Sobota – S. Agostino in Campo Marzio – Bazylika św. Augustyna na Polu Marsowym I niedziela Wielkiego Postu – S. Giovanni in Laterano – Bazylika św. Jana na Lateranie Poniedziałek – S. Pietro in Vincoli al Colle Oppio – Bazylika św. Piotra w Okowach Wtorek – S. Anastasia (S. Teodoro) al Palatino – Bazylika św. Anastazji na Palatynie Środa − S. Maria Maggiore – Bazylika Matki Bożej Większej Czwartek − S. Lorenzo in Panisperna – Kościół św. Wawrzyńca „in Panisperna” Piątek − Ss. XII Apostoli al Foro Traiano – Bazylika Dwunastu Apostołów Sobota − S. Pietro in Vaticano – Bazylika św. Piotra na Watykanie II niedziela Wielkiego Postu – S. Maria in Domenica alla Navicella – Kościół św. Marii Poniedziałek − S. Clemente presso il Colosseo – Bazylika św. Klemensa Wtorek − S. Balbina all’Aventino – Bazylika św. Balbiny na Awentynie Środa − S. Cecilia in Trastevere – Bazylika św. Cecylii na Zatybrzu Czwartek − S. Maria in Trastevere – Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu Piątek − S. Vitale in Fovea – Bazylika św. Witalisa Sobota − Ss. Marcellino e Pietro al Laterano – Kościół Świętych Marcelina i Piotra na Lateranie III niedziela Wielkiego Postu – S. Lorenzo fuori le Mura – Bazylika św. Wawrzyńca za Murami Poniedziałek − S. Marco al Campidoglio – Bazylika św. Marka Wtorek − S. Pudenziana al Viminale – Bazylika św. Pudencjany na Wiminale Środa − S. Sisto (SS. Nereo e Achilleo) – Bazylika św. Sykstusa (Kościół Świętych Nereusza i Achillesa) Czwartek − Ss. Cosma e Damiano in Via Sacra (Fori Imperiali) – Bazylika Świętych Kosmy i Damiana Piątek − S. Lorenzo in Lucina – Bazylika św. Wawrzyńca „in Lucina” Sobota − S. Susanna alle Terme di Diocleziano – Kościół św. Zuzanny przy Termach Dioklecjana IV niedziela Wielkiego Postu – S. Croce in Gerusalemme – Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy Poniedziałek − Ss. Quattro Coronati al Celio – Bazylika Czterech Koronatów Wtorek − S. Lorenzo in Damaso – Bazylika św. Wawrzyńca „in Damaso” Środa − S. Paolo fuori le Mura – Bazylika św. Pawła za Murami Czwartek − Ss. Silvestro e Martino ai Monti – Bazylika św. Sylwestra i św. Marcina w Monti Piątek – S. Eusebio all’Esquilino – Kościół św. Euzebiusza na Eskwilinie Sobota − S. Nicola in Carcere – Bazylika św. Mikołaja w Więzieniu V niedziela Wielkiego Postu – S. Pietro in Vaticano – Bazylika św. Piotra na Watykanie Poniedziałek − S. Crisogono in Trastevere – Bazylika św. Chryzogona na Zatybrzu Wtorek − S. Maria in Via Lata – Bazylika Matki Bożej przy Via Lata Środa − S. Marcello al Corso – Kościół św. Marcelego na Corso Czwartek − S. Apollinare in Campo Marzio – Bazylika św. Apolinarego przy Termach Piątek − S. Stefano al Celio – Bazylika św. Szczepana (Stefana) w Rzymie Sobota − S. Giovanni a Porta Latina – Kościół św. Jana w Łacińskiej Bramie Wielki Tydzień: Niedziela Palmowa − S. Giovanni in Laterano – Bazylika św. Jana na Lateranie Wielki Poniedziałek − S. Prassede all’Esquilino – Bazylika św. Praksedy w Rzymie Wielki Wtorek − S. Prisca all’Aventino − Kościół św. Pryski na Awentynie Wielka Środa − S. Maria Maggiore – Bazylika Matki Bożej Większej Wielki Czwartek − S. Giovanni in Laterano – Bazylika św. Jana na Lateranie Wielki Piątek − S. Croce in Gerusalemme – Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy Wielka Sobota − S. Giovanni in Laterano – Bazylika św. Jana na Lateranie Okres wielkanocny: Niedziela wielkanocna − S. Maria Maggiore – Bazylika Matki Bożej Większej Poniedziałek Wielkanocny − S. Pietro in Vaticano – Bazylika św. Piotra na Watykanie Wtorek − S. Paolo fuori le Mura – Bazylika św. Pawła za Murami Środa − S. Lorenzo fuori le Mura – Bazylika św. Wawrzyńca za Murami Czwartek − Ss. XII Apostoli al Foro Traiano – Bazylika Dwunastu Apostołów Piątek − S. Maria ad Martyres in Campo Marzio – Kościół Najświętszej Marii Panny od Męczenników (Panteon) Sobota − S. Giovanni in Laterano – Bazylika św. Jana na Lateranie Biała niedziela − S. Pancrazio – Bazylika św. Pankracego za Murami
Uwagi
Przypisy
*