Feliks Piotr Antoniak (ur. 9 maja 1888 w Krakowie, zm. 13 marca 1974 w Chorzowie) – polski rzeźbiarz, narciarz wysokogórski.

Po zakończeniu szkoły podstawowej w 1903 rozpoczął naukę w klasie rzeźby figuralnej Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem.

Pod wpływem dyrektora szkoły, Stanisława Barabasza, zaczął jeździć na nartach. Od 1906 roku uczestniczył w wycieczkach narciarskich m.in. z Mariuszem Zaruskim, Stanisławem Zdybem, Józefem Lesieckim i Mieczysławem Karłowiczem. Już rok później został pomocnikiem instruktora na kursie narciarskim prowadzonym przez Mariusza Zaruskiego. Dzięki temu znalazł się w gronie pierwszych członków Zakopiańskiego Oddziału Narciarzy Towarzystwa Tatrzańskiego (późniejszej Sekcja Narciarska Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego).

Do jego osiągnięć narciarskich zalicza się:

przejście zimą 1907 roku do Morskiego Oka przez Zawrat i Świstówkę (wraz ze Stanisławem Zdybem), wejście na Świnicę w styczniu 1908, wejścia na Żółtą Turnię, Skrajną Turnię i Pośrednią Turnię w lutym 1908, przejście Czerwonych Wierchów w marcu 1908.

Uchodził za jednego z czołowych polskich narciarzy początku XX wieku.

W 1908 roku ukończył naukę w Zakopanem i dzięki stypendium rozpoczął studia na Uniwersytecie Sztuki Stosowanej w Wiedniu, gdzie kształcił się do 1912 roku. W czasie ferii letnich w latach 1908–1910 pracował samodzielnie oraz w pracowni rzeźbiarsko-kamieniarskiej swojego brata Mariana Antoniaka w Stanisławowie (obecnie Iwano-Frankiwsk).

Wykonał liczne prace rzeźbiarskie o tematyce sakralnej, publicznej i zdobniczej, a także portrety (popiersia) na zamówienie osób prywatnych. Były to m.in. rzeźby z kamienia, dwunastu apostołów kościoła w Kałuszu, nagrobki figuralne na cmentarzach oraz ozdobne portale kamienic w Stanisławowie i okolicznych miejscowościach. Za czynny udział w pracach rzeźbiarskich podczas letnich ferii otrzymywał nagrody pieniężne z Ministerstwa Robót Publicznych w Wiedniu. Należał do Akademickiego Ski-Verein i w wolnym czasie uprawiał narciarstwo alpejskie.

Po ukończeniu studiów w 1912 roku przebywał w Stanisławowie. W tym okresie wykonał m.in. medalion z głową księdza Piotra Skargi (odlewany w brązie) oraz portret dziewczyny (popiersie w drewnie). Brał udział w wystawach regionalnych; w marcu 1913 zaprezentował swoje rzeźby z marmuru, kamienia i drewna na Wystawie Sztuki zorganizowanej przez Związek Naukowo-Literacki im. Juliusza Słowackiego w Stanisławowie. Otrzymał pochlebne recenzje w „Kurierze Stanisławowskim” oraz w „Rewerze” z 8 marca 1913 roku.

W połowie 1913 roku wyjechał do Paryża i rozpoczął dalsze studia w École des beaux-arts, które przerwał wybuch I wojny światowej w 1914 roku. Brał czynny udział w życiu polonijnym i kulturalnym. Został członkiem Towarzystwa Artystów i Literatów w Paryżu.

W marcu 1914 roku wystawił swoje rzeźby na wystawie w Salonie Niezależnych. Największe uznanie zdobyła rzeźba w drewnie „Święty Jerzy na koniu”.

W 1914 roku, po wybuchu I wojny światowej, zgłosił się ochotniczo do armii francuskiej. Został przyjęty do Legii Cudzoziemskiej i do 1916 roku stacjonował w Saïda, na terenie dzisiejszej Algierii. Wykonał tam liczne rysunki i szkice lokalnej ludności. W Legii Cudzoziemskiej poznał artystę Jana Ruckiego, z którym się zaprzyjaźnił.

W drugiej połowie 1916 roku, na polecenie władz armii francuskiej, przybył z Afryki do Montluçon we Francji. Przy obozie niemieckich jeńców wojennych pracował w biurze cenzury. Rysował serię karykatur pracowników cenzury, rzeźbił postacie z natury i popiersia kobiet i mężczyzn, w tym wojskowych.

W 1918 roku w Le Puy jako polski oficer opracował szatę graficzną kalendarza „Jeńca Polaka” na rok 1919. W grudniu tego samego roku wykonał serię kart świątecznych.

Rok 1919 był okresem intensywnej pracy twórczej w Paryżu. Wykonywał liczne portrety, głównie w drewnie, m.in. medalion z profilem Heleny Paderewskiej (żony Ignacego Paderewskiego) oraz medalion z profilem Marii Góreckiej, córki Władysława Mickiewicza, oba z autografami portretowanych. Wykonał także kopię rzeźby Gustawa Gwozdeckiego „Amazonka” w drewnie lipowym. Uczestniczył w spotkaniach artystycznych, zaprojektował winietę firmową pracowni artystycznej („Ateliers Artistiques”) malarki Stefanii Łazarskiej oraz wykonywał ilustracje do francuskich czasopism.

Zofia Albinowska namalowała jego portret.

W styczniu 1920 roku zaprezentował swoje prace na wystawie Salonu Niezależnych w Paryżu. Otrzymały one przychylne recenzje w prasie francuskiej, m.in. w „Revue des Beaux-Arts” z 15 lutego 1920 roku oraz w „La Liberté”.

Przebywając we Francji, wysyłał swoje prace na wystawy organizowane w Pałacu Sztuki w Krakowie oraz w warszawskim Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych. Jego ilustracje publikowano w licznych czasopismach ukazujących się na ziemiach polskich.

Od połowy 1920 do początku 1921 roku przebywał w Krakowie, gdzie dołączył do Grupy Formistów. Wykonał m.in. rzeźby „Królowa Korony Polskiej” oraz „Góral grający na dudach”. Jako narciarz prowadził wycieczki w Beskidy i Tatry.

Ożenił się z Kazimierą Wojciechowską, z którą miał dwóch synów: Adama (ur. 1928) i Jerzego (ur. 1930).

Od połowy 1921 do 1939 roku pracował w administracji Polskich Kopalń Skarbowych. W okresach urlopowych sporadycznie zajmował się rzeźbą. Organizował również wystawy prac przyjaciela z czasów paryskich – Jana Rubczaka – wśród pracowników Skarboferm.

Podczas okupacji niemieckiej, zagrożony aresztowaniem, ukrywał się:

od października 1939 do września 1940 w Krakowie, w latach 1940–1942 w Warszawie, w latach 1942–1945 w Radomiu, gdzie pracował w kopalniach torfu.

W lutym 1945 roku powrócił do swojego domu w Chorzowie. Do 1958 roku pracował w administracji Zjednoczenia Przemysłu Węglowego.

W 1960 roku został członkiem honorowym Sekcji Narciarskiej Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego.

Po przejściu na emeryturę poświęcił się rzeźbie, wystawiając swoje prace na licznych wystawach zbiorowych. W latach 1965–1967 uczestniczył w wystawach organizowanych przez katowicki oddział Związku Polskich Artystów Plastyków. W tym samym okresie jego wspomnienia publikowano na łamach czasopisma „Tempo”.

W ostatnich latach życia opiekował się chorą żoną.

Zmarł 13 marca 1974 roku. Został pochowany na cmentarzu przy kościele pw. Ducha Świętego w Chorzowie Batorym.

Przypisy

Linki zewnętrzne Wielka encyklopedia tatrzańska, Feliks Antoniak Paweł Freus, Feliks Antoniak, Culture.pl

Kategoria:Absolwenci i studenci École nationale supérieure des beaux-arts de Paris Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Ludzie związani z Chorzowem Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Polscy narciarze Kategoria:Polscy górnicy Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Zmarli w 1974