Arbogast, Flavius Arbogastes (zm. 8 września 394) – rzymski wódz pochodzenia frankijskiego.
Życiorys Flavius Arbogastes był siostrzeńcem wodza frankijskiego Flaviusa Richomeresa. W 370 wstąpił do armii rzymskiej. Służył najpierw pod rozkazami zachodniorzymskiego cesarza Walentyniana I, a potem jego syna Gracjana. Szybko zyskał sobie prestiż i sławę lojalnego oraz skutecznego dowódcy. Brał udział między innymi w walkach z germańskimi Wizygotami najeżdżającymi ziemie cesarstwa.
Bunt Magnusa Maksymusa W 383 jeden z rzymskich wodzów – Magnus Maksymus, podniósł w Galii bunt przeciwko cesarzowi Gracjanowi. Zdradzony przez własne wojsko cesarz podjął próbę ucieczki do Italii, jednak został schwytany i zabity. Maksymus stał się władcą dużej części cesarstwa zachodniego (Brytania, Galia, Hiszpania). Cesarz wschodniorzymski Teodozjusz, zajęty walką z Gotami, zawarł z uzurpatorem układ, że środkowa część imperium z Afryką, Italią i krajami przyległymi pozostanie domeną Walentyniana II, brata zmarłego Gracjana. Licząc wtedy zaledwie 12 lat, był on jedynym męskim przedstawicielem dynastii. Kiedy Maksymus nie dotrzymał układu i w 387 najechał na Italię, Walentynian wraz z matką Justyną uciekł na wschód do Teodozjusza. Ten zdecydował się na zbrojną interwencję i wkroczył z wojskiem do Italii. Latem 388 pokonał Maksymusa, który został schwytany i ścięty. Cesarzem został kilkunastoletni Walentynian II, a jego opiekunem miał być Arbogast, który w tym okresie zachował lojalność wobec niego.
Arbogast i Walentynian II Walentynian II, choć oficjalnie był cesarzem, w praktyce był odsunięty od rzeczywistego wpływu na los państwa. Przebywał w pałacu w Wiennie nad Rodanem niemal jako więzień. Tymczasem Arbogast zaczął sprawować niepodzielną władzę nad zachodnim imperium, podporządkowując sobie administrację i obsadzając ją swoimi ludźmi. Z czasem dorastającemu Walentynianowi zaczęła przeszkadzać rola marionetki, tym bardziej, że potężny Arbogast nie szczędził mu upokorzeń.
Pewnego dnia, podczas obrad konsystorza – przybocznej rady cesarskiej, na której obecny był cesarz i Arbogast doszło do incydentu, w czasie którego Arbogast zabił mieczem jednego ze swoich oponentów na oczach cesarza. Wstrząśnięty Walentynian, na następnym zebraniu rady wręczył Arbogastowi pismo, w którym pozbawiał go wszelkich urzędów. Jednak wódz podarł to pismo na oczach cesarza i wszystkich dostojników oświadczając pogardliwie: „Nie ty dałeś mi władzę i nie ty mi ją zabierzesz”. Walentynian usiłował wówczas zaatakować Arbogasta, ale pałacowa straż okazała się lojalna wobec wodza, a nie cesarza. Jakiś czas później znaleziono Walentyniana powieszonego w swoim pokoju. Według oficjalnej wersji popełnił samobójstwo, ale pojawiały się głosy, że zamordowano go z rozkazu Arbogasta.
Arbogast i Eugeniusz Po śmierci cesarza Arbogast pragnął zachować władzę w zachodnim cesarstwie. 22 sierpnia 392 osadził na tronie lojalnego wobec siebie profesora retoryki – Eugeniusza. Teodozjusz odmówił jednak uznania go za władcę i ogłosił uzurpatorem. Prawdopodobnie miała na to wpływ postawa jego żony, a zarazem siostry Walentyniana – Galli, która obwiniała Arbogasta za śmierć brata. Kiedy Arbogast z Eugeniuszem opanowali Italię, Teodozjusz podjął działania zbrojne. 8 września 394 doszło do bitwy nad rzeką Frigidus zakończonej zwycięstwem Teodozjusza. Opuszczony przez wszystkich Arbogast popełnił samobójstwo, a Eugeniusz został schwytany i ścięty. Teodozjusz stał się ostatnim władcą całego imperium rzymskiego, które po jego śmierci na powrót się rozpadło.
Bibliografia Aleksander Krawczuk: Upadek Rzymu: Księga wojen. Wrocław: Ossolineum, 1978
Kategoria:Wodzowie rzymscy Kategoria:Zmarli w 394 Kategoria:Rzymscy samobójcy