thumb|200px|Św. Barbara (ok. 1520) thumb|200px|Ostatnia Wieczerza (1511-14) Jacob Cornelisz van Oostsanen, zw. też Jacob van Amsterdam (ur. ok. 1472/77 w Oostsanen, zm. 18 października 1533 w Amsterdamie) – niderlandzki malarz i grafik okresu renesansu.
Był synem malarza portrecisty. Działał głównie w Amsterdamie, ale pracował także w Alkmarze (1518-19), Hoorn (1522) i w opactwie Egmond (1527). Tworzył głównie obrazy religijne pod wpływem Geertgena tot Sint Jansa oraz drzeworyty pod wpływem Albrechta Dürera, z którym być może spotkał się w Antwerpii w 1521. Wykonywał też kartony do witraży i projektował tkaniny. Pozostawił 27 obrazów i ponad 200 drzeworytów (m.in. cykle: Życie Marii, Pasja).
Był nauczycielem Jana van Scorela. Jego syn Dirck Jacobsz (1496-1567) również był malarzem.
Wybrane dzieła Opłakiwanie - Muzeum Narodowe w Poznaniu Noli me tangere - 1507, 55 x 39 cm, Museum Schloss Wilhelmshöhe, Kassel Ukrzyżowanie - ok. 1510, 105 x 87 cm, Rijksmuseum, Amsterdam Sceny z życia św. Huberta - ok. 1510, 118 x 68 cm, Gemäldegalerie, Berlin Mąż Boleści - ok. 1510, Museum Mayer van den Bergh, Antwerpia Pokłon pasterzy z donatorami i ich świętymi patronami - 1512, Museo di Capodimonte, Neapol Ukrzyżowanie z donatorami i świętymi - ok. 1515, 69,5 x 52 cm, Amstelkring Museum, Amsterdam Ołtarz św. Hieronima - 1517, 176,5 x 113 cm + 175 x 44,5 cm (skrzydła), Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu, Wiedeń Tryptyk Pompejusza Occo i jego żony - 1518, 107 × 132 cm, Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych, Antwerpia Ukryżowanie z donatorami i świętymi - ok. 1515, 69,5 x 52 cm, Amstelkring Museum, Amsterdam Tryptyk z Pokłonem Trzech Króli, donatorami i świętymi - 1517, 83 x 56 cm + 2 x 83 x 25 cm, Rijksmuseum, Amsterdam Jan Gerritsz. van Egmond - ok. 1518, 42,4 x 32,8 cm, Rijksmuseum, Amsterdam Tryptyk Augustyna van Teylingena - ok. 1518, 42 x 32 cm + 50 x 17 cm (skrzydła), Gemäldegalerie, Berlin Madonna z Dzieciątkiem i muzykującym aniołem - część środkowa Augustijn van Teylingen - lewe skrzydło Judoca van Egmond ze św. Barbarą - prawe skrzydło Św. Anna Samotrzecia - lewe skrzydło zamknięte Św. Elżbieta - prawe skrzydło zamknięte Św. Barbara - ok. 1520, 48 × 13,5 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie Salome z głową Jana Chrzciciela - 1524, 71,8 x 53,6 cm, Rijksmuseum, Amsterdam Ukrzyżowanie - 1524, 66,5 × 54,8 cm, Museum voor Schone Kunsten, gandawa Portret królowej Elżbiety Duńskiej - 1524, 33 x 23 cm, Muzeum Thyssen-Bornemisza Saul i czarownica z Endoru - 1526, 85,5 × 122,8 cm, Rijksmuseum, Amsterdam Autoportret 1533, 38 x 30 cm, Rijksmuseum, Amsterdam Św. Hieronim - 48 x 43 cm, Prado, Madryt thumb|center|500px|Tryptyk z Pokłonem Trzech Króli (1517)
Bibliografia
Robert Genaille, Maciej Monkiewicz, Antoni Ziemba: Encyklopedia malarstwa flamandzkiego i holenderskiego, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe; Wydaw. Naukowe PWN, 2001. Leksykon malarstwa i grafiki, red. nauk. Lothar Altmann, Warszawa: Arkady, 2012, Leksykon malarstwa od A do Z, Warszawa: Muza S.A., 1992,
Kategoria:Niderlandzcy malarze renesansowi Kategoria:Holenderscy graficy Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Zmarli w 1533