Chełm – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954. do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973., tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Chełm z siedzibą GRN w Chełmie (w obecnym brzmieniu Chełm Śląski) utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie pszczyńskim w woj. stalinogrodzkim, na mocy uchwały nr 21/54 WRN w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Chełm i Kopciowice (z wyłączeniem kolonii Leśna) ze zniesionej gminy Chełm w tymże powiecieUchwała Nr 21/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu pszczyńskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54)..
13 listopada 1954 (z mocą obowiązująca wstecz od 1 października 1954) gromada weszła w skład nowo utworzonego powiatu tyskiego w tymże województwie., gdzie ustalono dla niej 27 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr 42/246 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Pszczynie z 4. X. 1954 w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych powiatu tyskiego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 8 października 1954 r., Nr. 8, Poz. 43)..
20 grudnia 1956 województwo stalinogrodzkie przemianowano (z powrotem) na katowickie..
31 grudnia 1961 do gromady Chełm włączono obszar zniesionej gromady Goławiec w tymże powiecieUchwała Nr 20/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 4 października 1961 r. (zatwierdzona uchwałą Rady Ministrów Nr 511/61 z dnia 28 listopada 1961 r.) w sprawie zniesienia niektórych gromad w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 30 grudnia 1961 r., Nr. 13, Poz. 64)..
1 lipca 1963 z gromady Chełm wyłączono z obrębu katastralnego Kopciowice (karta mapy 2) parcele nr nr kat. 296/2, 413/1 i 414/1, włączając je do gromady Bieruń Nowy w tymże powiecieUchwała Nr 12/63 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 25 czerwca 1963 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad oraz przeniesienia siedziby gromadzkiej rady narodowej ze wsi Gardawice do wsi Zawiść w powiecie tyskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 1 lipca 1963 r., Nr. 5, Poz. 35)..
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej, po czym Chełm (Śląski) utracił na okres 22 lat funkcje administracyjne.
1 stycznia 1973 Chełm Śląski wszedł w skład reaktywowanej gminy ImielinUchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 1972 r., Nr. 12, Poz. 103)., 27 maja 1975 wraz z nią został włączony do Tychów., a 1 lutego 1977 do Mysłowic.. Funkcje administracyjne odzyskał dopiero 30 grudnia 1994, kiedy to reaktywowano gminę Chełm Śląski.Do 1954 jednostka nosiła skróconą nazwę gmina Chełm i należała do powiatu pszczyńskiego.. W 1999 roku gmina Chełm trafił do powiatu tyskiego w woj. śląskim, a od 2002 należy do powiatu bieruńsko-lędzińskiego tamże..
Przypisy
Chelxm