Michał Hempoliński (ur. 12 czerwca 1930 w Wilnie, zm. 6 marca 2005 w Szczecinie) – polski filozof, specjalista w zakresie epistemologii.
Życiorys W trakcie wojny stracił rodziców, w 1945 roku przedostał się z zajętej przez Armię Czerwoną Litwy do Polski. Wychowywał się w domu dziecka, kończąc gimnazjum we Wschowie i liceum w Toruniu. W latach 1950–1955 studiował filozofię, pracę magisterską Definicja i kryterium prawdy w pragmatyzmie, napisaną pod kierunkiem Leszka Kołakowskiego, obronił w 1955 roku na Uniwersytecie Warszawskim. W 1961 roku obronił na Uniwersytecie Jagiellońskim pracę doktorską U źródeł filozofii zdrowego rozsądku. Thomasa Reida teoria spostrzeżenia zmysłowego (promotor Roman Ingarden), która ukazała się drukiem jako książka w 1966 roku. Habilitował się w 1969 roku na podstawie pracy Problemy percepcji. Teoria danych zmysłowych w filozofii analitycznej. W latach 1952–1977 pracownik Instytutu Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego, od 1970 roku był kierownikiem Zakładu Teorii Poznania. W latach 1973–1982 dyrektor Instytutu Nauk Filozoficzno-Społecznych Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Szczecinie (obecnie Uniwersytet Szczeciński), gdzie w 1977 roku uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego. Od 1983 do 1990 roku pracownik Instytutu Filozofii i Socjologii PAN. Od 1990 roku profesor zwyczajny.
Stypendysta Uniwersytetu Oksfordzkiego (1968/1969) i Princeton University (1981/1982). Interesował się filozofią analityczną, poświęcając temu tematowi wydaną w 1974 roku pracę Brytyjska filozofia analityczna. Promotor przewodu doktorskiego Józefa Dębowskiego. W latach 1983–1986 redaktor naczelny Studiów Filozoficznych. Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Laureat nagrody „Trybuny Ludu” (zespołowej) dla organizatorów Młodzieżowego Turnieju Wiedzy Filozoficznej Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej (1984)Nagrody "Trybuny Ludu" 1984 r., "Trybuna Ludu", nr 149, 23 czerwca 1984, s. 2..
Opublikował m.in. prace U źródeł filozofii zdrowego rozsądku. Thomasa Reida teoria spostrzeżenia zmysłowego (1966), Problemy percepcji. Teoria danych zmysłowych w brytyjskiej filozofii analitycznej (1969), Brytyjska filozofia analityczna (1974) i Filozofia współczesna (1989).
Hempoliński propagował postawę racjonalistyczną w teorii poznania. Twierdził, iż podstawą racjonalizmu jest uprzednie zrozumienie przyjmowanego sądu, który jest prawdziwy tylko wtedy, gdy jest zgodny z rzeczywistością i dobrze uzasadniony. Opowiadał się za prymatem naukowego obrazu świata, filozofia miała zrezygnować z metafizycznych roszczeń do rozstrzygania o naturze rzeczy i być jedynie metodą zdroworozsądkowej analizy treści. Odrzucał sceptycyzm jako odmianę irracjonalizmu, powstrzymującą się od przyjęcia dobrze uargumentowanych twierdzeń.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Polscy filozofowie XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2005 Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Laureaci nagrody „Trybuny Ludu” Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie Kategoria:Pracownicy Instytutu Filozofii i Socjologii PAN Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi