Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Jaśliska/Lipowiec imienia st. sierż. Jana Staręgi – zlikwidowany podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej. thumb|st. sierż. pchor. Józef Staręga (ur. 1924, zm. 4.05.1946), starszy zwiadowca 36 komendy odcinka WOP, zamordowany 4 maja 1946 przez banderowców w drodze z Wołkowyi do Baligrodu. Patron strażnicy WOP w Jaśliskach (1945–1946) Strażnica Straży Granicznej w Jaśliskach – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej ze Republiką Słowacką.
Formowanie i zmiany organizacyjne Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 39 komendy odcinka jako 175 strażnica WOP (Jaśliska) o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego.
W marcu 1947 sformowano Krośnieńską Komendę WOP w Krośnie, w skład której została włączona strażnica WOP Jaśliska.
Wiosną 1947 strażnica nr 174 przeniosła się z Jaślisk do Lipowca i otrzymała numer 175 w skali kraju.
W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 174 strażnica OP Lipowiec została włączona w struktury 41 samodzielnego batalionu Ochrony Pogranicza w Krośnie, a w 1950 – 1 Brygady WOP w Krośnie.
W 1952, w związku z rozformowaniem 1 Brygady WOP w Krośnie, odcinek i pododdziały przejęła 26 Brygada WOP w Przemyślu. W miejscu postoju rozformowanej brygady sformowano 265 batalion WOP Krosno, któremu podporządkowano 7 strażnic w tym strażnicę w Lipowcu, która miała numer 176 w skali kraju.
Od 15 marca 1954 wprowadzono nową numerację strażnic, a strażnica WOP Lipowiec II kategorii otrzymała nr 175 w skali kraju, w strukturach 265 batalionu WOP.
W 1957, w 3 Brygadzie WOP w Nowym Sączu przeformowano 18 strażnic WOP w placówki WOPZarządzenie MSW nr 034/57/WW z 21.02.1957 ()., w tym strażnicę WOP w Jaśliskacch.
1 stycznia 1960 była jako 29 placówka WOP Lipowiec kategorii II w strukturach 264 batalionu WOP w Sanoku 3 Brygady WOP w Nowym Sączu.
1 stycznia 1964 była jako 23 placówka WOP Lipowiec kategorii II w strukturach 264 batalionu WOP w Sanoku.
1 września 1989 Strażnica WOP Jaśliska została przekazana z Bieszczadzkiej Brygady WOP i włączona w struktury batalionu granicznego Karpackiej Brygady WOP w Sanoku Karpackiej Brygady WOP w Nowym Sączu i tak funkcjonowała do 15 maja 1991.
Straż Graniczna: Po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 strażnica w Jaśliskach weszła w podporządkowanie Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Jaśliskach (Strażnica SG w Jaśliskach).
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 22 września 2004, 1 stycznia 2005 Strażnica SG w Jaśliskach została przekazana z Bieszczadzkiego Oddziału SG i włączona w struktury Karpackiego Oddziału SG w Nowym SączuRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 22 września 2004 zmieniającym rozporządzenie w sprawie utworzenia oddziałów Straży Granicznej, ochrona polsko–słowackiego odcinka granicy państwowej ochranianego dotychczas przez Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej powierzona została Karpackiemu Oddziałowi Straży Granicznej w Nowym Sączu ().:
Strażnica SG w Jaśliskach została rozwiązana w 2005.
Działania bojowe 1945 – 16 listopada patrol strażnicy WOP Jaśliska w składzie 4 żołnierzy, został otoczony przez oddział UPA na trasie Jaśliska – Polany Surowiczne. Po rozmowie ostrzegawczej, że są na terenie Ukrainy i nie mają prawa chodzić po wsiach ukraińskich, zostali zwolnieni. 17 grudnia o 5:00 strażnica została ostrzelana przez UPA z broni maszynowej. 1946 – 19 marca sotnie UPA zaatakowały jednocześnie dwie strażnice WOP: Komańcza i Jaśliska. Oba ataki zostały odparte. Napastnicy odchodząc zniszczyli linię telefoniczną i tor kolejowy Komańcza – Łupków.
Ochrona granicy W ochronie granicy dowódcy strażnicy w Jaśliskach i Lipowcu ściśle współpracowali ze swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS. thumb|Przejście graniczne Jaśliska-Čertižné, rej. znaku gran. nr I/141. (wrzesień 2005) Straż Graniczna: Na odcinku strażnicy funkcjonowały przejście graniczne, w których kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy: Czeremcha-Čertižné (turystyczne) – od 1.07.1997 Jaśliska-Čertižné (małego ruchu granicznego) – od 1.04.1999.
Zasięg terytorialny Straż Graniczna: Z chwilą utworzenia Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu, 16 maja 1991 Strażnica SG w Jaśliskach ochraniała odcinek granicy państwowej z Czechosłowacją: Włącznie od znaku granicznego nr I/117, wyłącznie do znaku granicznego nr I/147. Linia rozgraniczenia z: Strażnicą SG w Komańczy: włącznie znak gran. nr I/117, górą Kiczera, styk gmin Komańcza, Rymanów, Bukowsko, dalej granicą gmin Bukowsko oraz Rymanów. Strażnicą SG w Barwinku: wyłącznie znak gran. nr I/147, g. Tokarnia, góra Ostróg, górą Obłaz, górą Kamińska 639,3 dalej granicą gmin Iwonicz-Zdrój oraz Dukla.
Wydarzenia 1976 – wycofano z granicy rowery, zastępując je motocyklami małolitrażowymi; WSK-175 dla kadry i WSK-125 dla żołnierzy służby zasadniczej (5–13 motocykli w zależności od obsady i na jakiej granicy). Wyposażone w łączność radiową motocykle stały się podstawowym środkiem transportu w służbie patrolowej i rozpoznawczej.
Strażnice/placówki sąsiednie 174 strażnica WOP Jasiel ⇔ 176 strażnica WOP Barwinek – 1946 174 strażnica OP Jasiel ⇔ 176 strażnica OP Barwinek – 1950 174 strażnica WOP Jasiel kat. III ⇔ 176 strażnica WOP Barwinek kat. III – 15.03.1954 30 placówka WOP Radoszyce kat. II ⇔ 28 placówka WOP Barwinek kat. II – 1.01.1960 24 placówka WOP Komańcza kat. II ⇔ 22 placówka WOP Barwinek kat. II – 1.01.1964. Strażnica WOP Komańcza Lądowa ⇔ Strażnica WOP Barwinek Lądowa – 1990
Straż Graniczna: Strażnica SG w Komańczy ⇔ Strażnica SG w Barwinku – 16.05.1991.
Komendanci/dowódcy strażnicy Franciszek Bolko p.o. (1.08.1949Franciszek Bolko przybył ze stanowiska d-cy plutonu 41 samodzielnego batalionu Ochrony Pogranicza w Krośnie.–30.12.1950Franciszek Bolko ubył na stanowisko d-cy plutonu szkoły podoficerskiej 1 Brygady WOP.) kpt. Zdzisław Dudzic (4.11.1985kpt. Zdzisław Dudzic przybył ze stanowiska z-cy d-cy strażnicy WOP w Ożennej Bieszczadzkiej Brygady WOP.–15.05.1991)
Komendanci strażnicy SG: kpt. SG Zdzisław Dudzic (od 16.05.1991).
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
.
Kategoria:Strażnice Wojsk Ochrony Pogranicza Kategoria:Strażnice Straży Granicznej III Rzeczypospolitej Kategoria:Formacje graniczne w Jaśliskach Kategoria:Strażnice Karpackiej Brygady WOP Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1945