Wybory samorządowe w Polsce w 2014 – wybory samorządowe, które odbyły się 16 listopada 2014 (druga tura 30 listopada). Rozporządzenie w tej sprawie zostało podpisane przez premiera Donalda Tuska 20 sierpnia 2014Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2014 r. w sprawie zarządzenia wyborów do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast ().. Były to pierwsze wybory samorządowe przeprowadzone na podstawie przepisów Kodeksu wyborczego z 2011.

Listy wyborcze mały|Plakaty wyborcze w Sanoku W dniu 17 października PKW wylosowała numery list komitetów ogólnopolskich: Polskie Stronnictwo Ludowe – nr 1 Demokracja Bezpośrednia – nr 2 Prawo i Sprawiedliwość – nr 3 Platforma Obywatelska – nr 4 Ruch Narodowy – nr 5 SLD Lewica Razem – nr 6 Nowa Prawica Janusza Korwin-Mikke – nr 7.

Wyniki głosowania i wyniki wyborów mały|Wejście do jednej z obwodowych komisji wyborczych

Frekwencja I tura wyborów, frekwencja na poziomie całego kraju: 12:00 – 14,59% 17:30 – 39,28% ostateczna – 47,40%

II tura wyborów, frekwencja na poziomie całego kraju: 12:00 – 11,40% 17:30 – 32,33% ostateczna – 39,97%

Wybory wójtów, burmistrzów i prezydentów miast

+Komitet wyborczyPrezydenci miastBurmistrzowieWójtowiePlatforma Obywatelska23238Prawo i Sprawiedliwość114964SLD Lewica Razem589Polskie Stronnictwo Ludowe158199

W wyniku tych wyborów samorządowych obywatele wybrali 106 prezydentów miast, z których 37 wygrało wybory w I turze. W 67 miastach prezydentami zostali kandydaci startujący z komitetów własnych lub lokalnych, w 23 kandydaci Platformy Obywatelskiej, w 10 kandydaci Prawa i Sprawiedliwości, w 5 kandydaci SLD Lewica Razem, a w 1 kandydat Polskiego Stronnictwa Ludowego. Prezydentami miast zostało 24 członków PO, 10 Sojuszu Lewicy Demokratycznej, 7 PiS, 3 PSL oraz 62 kandydatów bezpartyjnych (m.in. dotychczasowy poseł Twojego Ruchu).

Wybory na urząd prezydenta miasta nie zostały przeprowadzone w Zielonej Górze (województwo lubuskie) z uwagi na planowane na dzień 1 stycznia 2015 przyłączenie do miasta dotychczasowej gminy wiejskiej Zielona Góra. Wybory prezydenta Zielonej Góry zostały przeprowadzone 15 marca 2015 (do tego czasu pełnienie funkcji kontynuował dotychczasowy prezydent).

Spośród wszystkich kandydatów wybranych na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, 258 zostało wybranych z ramienia komitetu PSL, 124 z ramienia PiS, 54 z ramienia PO, 22 z ramienia SLD LR, a 2017 z ramienia pozostałych komitetów.

Sejmiki województw

Wyniki głosowania Wszystkie dane wyrażono w procentach. Sejmik PiS PO PSL SLD LR NP JKM RN DB Inne dolnośląski 22,17 32,59 15,90 9,98 3,78 1,40 0,15 2,09 kujawsko-pomorski 21,15 32,67 24,33 12,25 3,51 0,96 0,12 – 4,99 lubelski 31,88 19,17 32,43 6,94 3,27 2,08 0,84 – 3,39 lubuski 16,91 25,37 22,90 14,85 2,76 1,37 0,15 11,94² 3,75 łódzki 27,48 26,77 27,04 9,02 3,47 1,31 1,20 – 3,70 małopolski 36,71 28,26 20,04 4,74 4,77 1,55 0,92 – 3,01 mazowieckiProtokół z 22 listopada 2014 dostępny jest tu: Protokół z wyborów do Sejmiku Województwa Mazowieckiego sporządzony 22 listopada 2014. 28,76 24,06 25,64 7,11 4,18 1,77 1,14 – 7,34 opolski 16,79 25,35 21,92 9,48 3,94 0,61 0,32 6,69 podkarpacki 43,70 15,37 24,39 7,44 3,93 2,30 0,22 – 2,64 podlaski 33,67 22,46 27,55 6,80 3,66 1,81 0,87 – 3,18 pomorski 23,40 40,74 17,43 7,78 4,47 1,78 1,43 – 2,96 śląski 25,07 27,21 13,21 10,39 3,98 1,53 1,23 10,17 świętokrzyski 24,99 14,10 46,24 8,65 3,37 1,26 0,29 – 1,10 warmińsko-mazurski 18,84 26,88 37,09 8,49 3,44 1,68 0,75 – 2,82 wielkopolski 19,81 25,73 25,80 11,29 4,04 1,19 0,75 3,84 zachodniopomorski 19,29 31,94 20,58 11,82 3,39 1,66 0,78 0,67 PolskaW powszechnym obiegu są nieco inne wyniki, rozpowszechnione przez PKW w nocy z 22 na 23 listopada. Według nich PiS uzyskało 26,85%, PO 26,36%, PSL 23,68%, SLD LR 8,78%. Inne komitety ogólnopolskie tak jak ukazano, lecz komitety regionalne łącznie – 8,07%. Opierają się one na pierwotnych wersjach protokołów z województw (w niektórych województwach były one modyfikowane lub zamieniane poprawnymi). 26,89 26,29 23,88 8,79 3,89 1,57 0,81 3,33 4,56 Objaśnienia:1 KWW Bezpartyjni Samorządowcy,2 KWW Lepsze Lubuskie – Bezpartyjny Samorząd,3 KWW Mniejszość Niemiecka,4 Ruch Autonomii Śląska,5 KWW Ryszarda Grobelnego Teraz Wielkopolska,6 Bezpartyjni KWW Pomorze Zachodnie.

W tabeli przedstawiono jedynie wyniki komitetów ogólnopolskich. Spośród pozostałych komitetów najlepsze rezultaty w skali kraju uzyskały: Twój Ruch (1%), Ruch Autonomii Śląska (0,86%), Bezpartyjni Samorządowcy (0,85%) i Teraz Wielkopolska (0,62%). Ogółem listy wystawiły 53 komitety.

Podział mandatów

Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza. Sejmik PO PiS PSL SLD LR MN RAŚ BS Razem dolnośląski 16 9 5 2 – – 4 – – – 36 kujawsko-pomorski 14 7 10 2 – – – – – – 33 lubelski 7 13 12 1 – – – – – – 33 lubuski 10 5 8 5 – – – 2 – – 30 łódzki 10 12 10 1 – – – – – – 33 małopolski 14 17 8 – – – – – – – 39 mazowiecki 15 19 16 1 – – – – – – 51 opolski 9 5 8 1 7 – – – – – 30 podkarpacki 5 19 9 – – – – – – – 33 podlaski 8 12 9 1 – – – – – – 30 pomorski 17 9 7 – – – – – – – 33 śląski 17 16 5 3 – 4 – – – – 45 świętokrzyski 3 8 17 2 – – – – – – 30 warmińsko-mazurski 9 6 14 1 – – – – – – 30 wielkopolski 13 8 12 4 – – – – 2 – 39 zachodniopomorski 12 6 7 4 – – – – – 1 30 Polska 179 171 157 28 7 4 4 2 2 1 555

Rady powiatów W 147 powiatach najwięcej głosów otrzymało Polskie Stronnictwo Ludowe, w 79 Prawo i Sprawiedliwość, w 28 Platforma Obywatelska, w 3 Mniejszość Niemiecka, w 1 SLD Lewica Razem, a w 56 pozostałe komitety.

+ Głosowanie do rad powiatów – wyniki sumaryczne w skali ogólnokrajowej Komitet wyborczy % głosów Liczba mandatów Polskie Stronnictwo Ludowe 21,42 1702 Prawo i Sprawiedliwość 23,53 1514 Platforma Obywatelska 12,32 758 SLD Lewica Razem 5,79 226 Pozostałe 36,94 2076

Rady gmin + Głosowanie do rad gminnych – wyniki sumaryczne w skali ogólnokrajowej Komitet Wyborczy Miasta na prawach powiatu Gminy niebędących miastami na prawach powiatu % głosów Liczba mandatów % głosów Liczba mandatów Prawo i Sprawiedliwość 27,29 548 11,57 2982 Platforma Obywatelska 27,27 491 3,78 773 SLD Lewica Razem 9,04 127 3,04 643 Nowa Prawica – Janusza Korwin-Mikke 3,27 0 0,20 9 Polskie Stronnictwo Ludowe 2,48 16 8,21 4355 Pozostałe 30,65 512 73,19 29080

Rady dzielnic Warszawy W wyborach do rad dzielnic miasta stołecznego Warszawy zwyciężyły następujące komitety wyborcze: Dzielnica Zwycięski komitet wyborczy Liczba mandatów Bemowo KWW Jarosław Dąbrowski burmistrzem dla Bemowa 9 (na 25) Białołęka Platforma Obywatelska 12 (na 23) Bielany Platforma Obywatelska 12 (na 25) Mokotów Platforma Obywatelska 15 (na 28) Ochota Platforma Obywatelska 8 (na 23) Praga-Południe Platforma Obywatelska 13 (na 25) Praga-Północ Prawo i Sprawiedliwość 9 (na 23) Rembertów KWW Forum dla Rembertowa 5 (na 21) Śródmieście Platforma Obywatelska 11 (na 25) Targówek Prawo i Sprawiedliwość 11 (na 25) Ursus Platforma Obywatelska Prawo i Sprawiedliwość po 8 (na 23) Ursynów Platforma Obywatelska 11 (na 25) Wawer Platforma Obywatelska 9 (na 23) Wesoła Platforma Obywatelska 9 (na 21) Wilanów Platforma Obywatelska 11 (na 21) Włochy Prawo i Sprawiedliwość 9 (na 23) Wola Platforma Obywatelska 14 (na 25) Żoliborz Platforma Obywatelska Prawo i Sprawiedliwość po 8 (na 21)

+ Głosowanie do rad dzielnic Warszawy – wyniki sumaryczne Komitet wyborczy Liczba mandatów Platforma Obywatelska 173 Prawo i Sprawiedliwość 143 SLD Lewica Razem 14 Miasto Jest Nasze7 Pozostałe 86

Statystyka głosów nieważnych Pierwsza tura wyborów W pierwszej turze wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast głosy nieważne stanowiły 2,1% ogólnej liczby głosów oddanych. Z powodu niepostawienia znaku x oddano 67,3% ogólnej liczby głosów nieważnych. Z powodu postawienia dwóch znaków x oddano 26% ogólnej liczby głosów nieważnych. Głosy nieważne z innych przyczyn stanowiły natomiast 6,7% liczby głosów nieważnych.

Szczebel wyborów % głosów nieważnych(z kart ważnych)W powszechnym obiegu są nieco inne dane przedstawione podczas konferencji PKW 22 listopada. Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast 2,12 Rady gmin i miast na prawach powiatu 5,23 Rady powiatów 16,67 Sejmiki województw 17,47

Druga tura wyborów W drugiej turze wyborów wybierano 890 burmistrzów, wójtów i prezydentów miast. Spośród 6 339 491 głosów oddano 79 545 nieważnych (1,24%). Z powodu niepostawienia znaku x oddano 35 470 (44,59% ogólnej liczby głosów nieważnych). Z powodu postawienia dwóch znaków x oddano 36 795 (46,26% ogólnej liczby głosów nieważnych). Głosy nieważne z innych przyczyn stanowiły natomiast 9,15% liczby głosów nieważnych (7280 głosów).

Nieprawidłowości Problemy z systemem informatycznym mały|Stefan Jaworski, przewodniczący PKW w latach 2010–2014 Przed wyborami przeprowadzano testy systemu informatycznego Platforma Wyborcza 2.0 (przedsiębiorstwa Nabino Sp. z o.o. z Łodzi założonego w 2009), które zakończyły się niepomyślnie. Audyt bezpieczeństwa systemu komputerowego przeprowadziła na zlecenie PKW firma Eversys Sp z o.o. z Warszawy. Problemami dotyczącymi systemu informatycznego Państwowej Komisji Wyborczej miała zainteresować się Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Najwyższa Izba Kontroli.

16 listopada Prawo i Sprawiedliwość poinformowało PKW o wybrakowanych kartach do głosowania w niektórych komisjach wyborczych. W nocy powyborczej z 16 na 17 listopada pojawiły się problemy z systemem informatycznym. Nad ranem 18 listopada poinformowano, że system jest już w pełni sprawny. Mimo to komisje wyborcze informowały o problemach z nim zawiązanych.

Błędy w ogłaszanych wynikach głosowania mały|Arkusz PKW zawierający błędne wyniki głosowania 22 listopada 2014 Wojewódzka Komisja Wyborcza w Katowicach uchyliła błędny protokół z wyborów do Sejmiku Województwa Śląskiego (zawierający m.in. zawyżoną o ponad 132 tysiące liczbę głosów ważnych), a następnie przyjęła poprawny. Nie miało to wpływu na bieżący podział mandatów. Sprawa stała się przedmiotem protestu wyborczego. Później ponownie wydawano lub korygowano protokoły z wyborów do sejmików co najmniej czterech innych województw (opolskiego – 28 listopada, dolnośląskiego – 30 listopada, pomorskiego – 1 grudnia i mazowieckiego – 29 stycznia 2015), lecz skala zmian była zdecydowanie mniejsza.

Późnym wieczorem 22 listopada podczas konferencji prasowej PKW doszło do pomyłki przy ogłaszaniu podziału mandatów między komitety. Podano także błędne odsetki głosów nieważnych. Wraz ze sprostowaniem podziału mandatów upubliczniono tabelę zawierającą zbiorcze wyniki głosowania do sejmików województw (podczas konferencji przedstawiono ograniczone informacje), opierając się o pierwotną wersję protokołu z województwa śląskiego i innych województw w których korekty były dokonywane później. Spowodowało to, że opublikowane wówczas sumaryczne wyniki wyborcze komitetów były błędne, co nie zostało dotychczas sprostowane przez PKW.

Skutki 20 listopada odbyła się manifestacja „Stop manipulacjom wyborczym” organizowana przez Nową Prawicę, Ruch Narodowy oraz Solidarnych 2010. Do siedziby PKW weszła część demonstrantów, w związku z czym prace komisji zostały przerwane. Okupacja budynku zakończyła się interwencją Policji podczas której wyprowadzono demonstrantów i zatrzymano 12 osób, wśród nich dziennikarza Telewizji Republika Jana Pawlickiego, fotoreportera Polskiej Agencji Prasowej Tomasza Gzella oraz reżysera Grzegorza Brauna. Sprzeciw w związku z zatrzymaniem dziennikarzy i fotoreporterów wyraziła Helsińska Fundacja Praw Człowieka, a prokuratura rejonowa wszczęła śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez policjantów (umorzone latem 2015).