Planorbarius – rodzaj płucodysznych ślimaków z rodziny zatoczkowatych (Planorbidae), obejmujący gatunki słodkowodne, występujące w Europie, Afryce Północnej, Azji (na wschód do Jeniseju). Zawleczone do Ameryki Północnej i na Karaiby. W Polsce reprezentowany przez jeden gatunek: zatoczek rogowy (Planorbarius corneus).

Etymologia nazwy Nazwa rodzaju odnosi się do kształtu muszli gatunku typowego, zatoczka rogowego – płaskiej, zwiniętej w jednej płaszczyźnie (planus łac. – równy, płaski, orbis – koło, krąg).

Cechy morfologiczne Muszla duża, tarczowata, płasko zwinięta, lewoskrętna. Skręty obłe, pozbawione krawędzi. Pseudoskrzele duże, otwór odbytowy położony u jego podstawy. W jamie płaszczowej występują trzy bruzdy (nerkowa, grzbietowa i odbytowa). Szczęka trójczęściowa, z wąskimi częściami bocznymi. Radula składa się z 170–218 rzędów i 85–91 szeregów zębów, formuła raduli: 45–1–45. Ząb środkowy wysoki, zęby boczne wydłużone i piłkowane na bocznych krawędziach. Męski narząd kopulacyjny składa się z małego prącia i dużego prepucjum, prostata pęcherzykowata. Szerokość muszli: do 40 mm; wysokość: do 16 mm.

Występowanie Naturalny zasięg występowania obejmuje Europę, Afrykę Północną, Azję (na wschód do Jeniseju). Zawleczone do Ameryki Północnej i na Karaiby. W Polsce występuje jeden gatunek: zatoczek rogowy.

Biologia i ekologia Zajmowane siedliska Występują w różnych typach wód śródlądowych: rzekach o słabym prądzie, starorzeczach, stawach, jeziorach, w płytkim litoralu.

Odżywianie Zdrapywacze. Odżywiają się detrytusem, peryfitonem, zeskrobywują radulą fragmenty tkanek roślin wodnych.

Rozmnażanie Obojnaki.

Lista gatunków Do rodzaju Planorbarius zaliczane są następujące współczesne gatunki: Planorbarius arabatzis A. Reischütz, P.L. Reischütz & W. Fischer, 2008 Planorbarius corneus (Linnaeus, 1758) – zatoczek rogowy Planorbarius grandis Dunker, 1850 Planorbarius metidjensis (Forbes, 1838) Planorbarius scoliostoma (Westerlund, 1898) oraz gatunki wymarłe, znane tylko ze szczątków kopalnych:

Zobacz też mięczaki Polski

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Planorbarius w AnimalBase AnimalBase, dostęp: 27 kwietnia 2014. Planorbarius w NCBI NCBI, dostęp: 27 kwietnia 2014.

Kategoria:Zatoczkowate