Mosze Kulbak (, Mojsze Kulbak; ur. w Smorgoniach, zm. 29 października 1937 w ZSRR) – żydowski poeta, prozaik i publicysta tworzący w języku jidysz.
Życiorys Mosze Kulbak urodził się 20 marca 1896 roku w rodzinie żydowskiej w Smorgoniach na Wileńszczyźnie, jako syn leśnika Salomona i jego żony Simy. Odebrał tradycyjne wykształcenie religijne – najpierw w reformowanym chederze i świeckiej żydowsko-rosyjskiej szkole ludowej, a potem w wieku 18 lat w słynnej jesziwie w Wołożynie, zwanej „matką wszystkich nowoczesnych szkół żydowskich”, w której studiowali wcześniej tak wybitni pisarze jak Micha Berdyczewski czy Chajim Nachman Bialik. Wojna przerywa jego edukację. Od 1919 r. mieszkał w Wilnie, gdzie pracował jako nauczyciel, debiutując jednocześnie w 1920 r. tomikiem poezji Szirim (, Pieśni) i szybko zyskując uznanie w środowisku literackim. Następnie w latach 1920-1923 przebywał w Berlinie, gdzie pracował w charakterze suflera, publikując jednocześnie dramat Jankew Frank (), inspirowany życiem mistyka Jakuba Franka. Po powrocie do Wilna ponownie pracował w charakterze nauczyciela literatury w jednym z żydowskich gimnazjów oraz w Żydowskim Seminarium Nauczycielskim. Z tego okresu pochodzą między innymi poemat Wilne (, Wilno), powieść Montik (, Poniedziałek) oraz wydany nakładem wydawnictwa Borysa Kleckina w 1929 r., trzytomowy zbiór dzieł Kulbaka.
Od 1929 r. mieszkał na terenie Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, gdzie dalej kontynuował karierę literacką. W 1937 r., w okresie wielkiej czystki, padł ofiarą represji stalinowskich i po aresztowaniu przez NKWD został osadzony w łagrze jako „polski szpieg” pod zarzutem działalności kontrrewolucyjnej. Dopiero z dokumentów, które córka Raja otrzymała w 1989 roku, okazało się, że został rozstrzelany 29 października 1937 roku. Jego ciało prawdopodobnie spoczywa w masowym grobie ofar stalinowskiego terroru w Kuropatach (dzisiejsze przedmieścia Mińska). W grudniu 1956 roku został zrehabilitowany: „bez powodu uznany za winnego”.
Tłumaczenia twórczości na język polski (Szesnaście wierszy lub fragmentów poezji w tłumaczeniu Anny Kamieńskiej.) (Przekład z języka angielskiego.)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Mosze Kulbak – dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Pisarze jidysz Kategoria:Żydowscy pisarze Kategoria:Żydowscy poeci Kategoria:Ofiary radzieckich łagrów Kategoria:Ofiary wielkiej czystki Kategoria:Żydowskie ofiary prześladowań komunistycznych 1917–1991 Kategoria:Ludzie związani z Wołożynem Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1937