Maria Biliżanka, wł. Maria Billig 1° voto Kleinberg vel Bielińska (ur. 19 stycznia 1903 w Kolbuszowej, zm. 8 czerwca 1988 w Krakowie) – polska reżyserka teatralna, pedagożka, autorka sztuk dla dzieci oraz aktorka, w latach 1958–1963 dyrektorka krakowskiego Teatru Rozmaitości.
Życiorys Urodziła się w Kolbuszowej, w rodzinie żydowskiej, jako córka lekarza Eliasza Billiga i Anny z domu Kokosz. Jej braćmi byli skrzypek Adolf Billig oraz inżynier Wilhelm Billig. Po śmierci ojca, wraz z matką i braćmi przeprowadziła się do Krakowa.
W 1923 roku ukończyła Miejską Szkołę Dramatyczną przy Narodowym Starym Teatrze w Krakowie. W latach międzywojennych była związana z teatrami: Popularnym, Powszechnym, Marionetek, Cricot i Słowackiego. W tym ostatnim stworzyła i poprowadziła scenę dziecięcą, a także sama występowała na scenie w niewielkich rolach.
W 1945 roku, po zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęła pracę wykładowcy w Studio Aktorskim przy Starym Teatrze. Zaangażowała się również w tworzenie Teatru „Wesoła Gromadka” przy ul. Karmelickiej, który następnie przekształcił się w Teatr Młodego Widza (1948) i Teatr Rozmaitości (1958). Tym ostatnim kierowała jako dyrektor w latach 1958–1963, a następnie otrzymała w nim posadę reżysera etatowego.
Biliżanka reżyserowała przedstawienia i słuchowiska radiowe dla dzieci. Na jej scenie debiutowało wielu przyszłych aktorów i ludzi teatru, m.in. Roman Polański. Polański wspominał w swojej autobiografii, że Biliżanka nie lubiła dziecięcych gwiazd ani przerośniętych osobowości. Dbała, by jej podopieczni nie popadali w samouwielbienie związane z występami w radiu i na scenie. Zależało jej, by młodzi aktorzy nie lekceważyli nauki i poważnie podchodzili do obowiązków szkolnych.
Była żoną doktora prawa Ignacego Jakuba Kleinberg-Bielińskiego (ur. 1894).
Pochowana na cmentarzu Rakowickim w KrakowieKarolina Grodziska Zaduszne ścieżki-przewodnik po Cmentarzu Rakowickim, Kraków 2003, s. 143..
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1955) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1953) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Złoty Krzyż Zasługi (21 września 1950) „za zasługi w pracy zawodowej”. 1960: Nagroda Miasta Krakowa Order Uśmiechu (1984) Złota Odznaka Klubu Miłośników Teatru w Krakowie (1967)
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Kolbuszowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Orderem Uśmiechu Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Urodzeni w 1903 Kategoria:Zmarli w 1988