Nietota. Księga tajemna Tatr – powieść mistyczna autorstwa Tadeusza Micińskiego. Samo słowo nietota jest ludową nazwą rośliny (wrońca widlastego) symbolizującej kobietę, być może w domyśle Polskę. Akcja książki rozgrywa się najprawdopodobniej w 1904 roku. Najdziwniejsza książka, którą mógłbym napisać, jest o tym, czego nie wiem – tak o swojej książce pisał sam autor.
Fabuła Nietota opowiada o wędrówce przez Tatry Arjamana – alter ego samego autora. Miejsca, które odwiedza są mieszaniną lokalizacji autentycznych, mitycznych czy zupełnie fantastycznych, przy czym niekoniecznie znajdujących się rzeczywiście w polskich górach. W powieści Tatry urastają do rangi miejsca magicznego – serca Polski i polskości. Podczas tej podróży spotyka on przeróżne postaci – zarówno rzeczywiste, współczesne i historyczne, jak i niematerialne. Wiele z tych postaci to przyjaciele i wrogowie Micińskiego. W powieści oprócz wątków fabularnych wplecione są losy Polski na przestrzeni dziejów – przy czym dla autora Polska jako państwo i naród nie rozpoczyna się wraz z przyjęciem chrztu. Ubolewa on nad wyparciem się kultury słowiańskiej. Całość jest swoistym wezwaniem do przebudzenia i odrodzenia wewnętrznego Polski.
Ważniejsze postacie i ich personifikacja Arjaman – autor baron de Mangro – Wincenty Lutosławski kapitan Anacharzis – Antoni Bolesław Dobrowolski Kserkses Jakszma – Bronisław Malinowski książę Hubert – Stanisław Ignacy Witkiewicz król Włast – drugie z wcieleń autora mag Litwor – kolejne z wcieleń autora Zmierzchoświt – Stanisław Witkiewicz Wieszczka Mara – Maria Dembowska (z Sobotkiewiczów)Biogram wieloletniej przyjaciółki Micińskiego Recenzenci rozpoznali w książce również m.in. Brata Alberta, unickiego metropolitę Lwowa Andrzeja Szeptyckiego czy geologa Mieczysława Limanowskiego.
Rozdziały Książka składa się z następujących rozdziałów:
Recenzje książki Książka z początku przyjmowana była niechętnie, formułowano również wobec niej wiele zarzutów, m.in. uwłaczanie sztuce pisarskiej. Przerwano nawet jej druk w czasopiśmie „Sfinks” ze względu na liczne skargi prenumeratorów. Z czasem, na fali mody na Witkacego, powróciło także zainteresowanie Micińskim i jego dziełami. Nietota i jej autor doczekały się wielu analiz i publikacji na swój temat.
– Józef Czechowicz – nota wydawnicza na okładce książki – Prof. dr hab. Maria Podraza-Kwiatkowska – Prof. Andrzej Nowicki – Jerzy Sosnowski
Oddziaływanie Inspirowany Nietotą. Księgą tajemną Tatr oraz samą osobą jego twórcy Karol Szymanowski zadedykował Micińskiemu jeden ze swoich utworów. 622 upadki Bunga – pierwsze dzieło Witkiewicza syna pełna jest parafraz, cytatów, czy przytoczonych całych scen z Nietoty.
Wiele lokali, pubów i innych obiektów kulturalnych i rozrywkowych w całej Polsce, inspirowanych twórczością Micińskiego jak i samą książką, nazywa się „Nietota”.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Pierwsze wydanie książki dostępne w domenie publicznej Polona
Kategoria:Polskie powieści modernistyczne Kategoria:Powieści z 1910 Kategoria:Polskie powieści poetyckie