Szyfry przestawieniowe – jedna z klasycznych metod szyfrowania. Szyfry te charakteryzują się tym, że w zaszyfrowanym tekście występują wszystkie znaki z tekstu jawnego, ale w innej kolejności. Szyfry należące do tej grupy zmieniają kolejność liter w szyfrowanym tekście według określonego schematu. Najczęściej przestawienia liter dokonuje się za pomocą figury geometrycznej.
Najprostszym przykładem szyfru przestawieniowego jest pisanie wspak.
Szyfry przestawieniowe są łatwe do złamania i nie zapewniają żadnego bezpieczeństwa. Łamie się je metodą słów prawdopodobnych. Dopasowanie fragmentu znanego (lub odszyfrowanego) tekstu do szyfru pozwala na znalezienie zasady przestawiania. Innym sposobem jest wykorzystanie znajomości zasad tworzenia wiadomości - jednakowe szablony dokumentów szyfrowanych, często spotykane zwroty, nagłówki, podpisy czy stopki wiadomości. Wykorzystuje się też błędy i przyzwyczajenia osób posługujących się tą metodą szyfrowania. Metoda statystyczna jest raczej nieprzydatna, ponieważ rozkład statystyczny liter wiadomości nie zmienia się po przestawieniu liter w innej kolejności.
przestawieniowy