Jarosław Okulicz-Kozaryn (ur. 1 sierpnia 1888 w Kownie, zm. 25 grudnia 1955 w Warszawie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
thumb|Grobowiec rodziny Okulicz-Kozaryn
Życiorys Urodził się 1W 1935 stwierdzono sprostowanie daty urodzenia z 2 sierpnia na 1 sierpnia. sierpnia 1888 w Kownie jako syn Wincentego i Zofii z d. Juniewicz. Uczestniczył w I wojnie światowej w szeregach Armii Imperium Rosyjskiego w stopniu porucznika lotnictwa. Od 1914 do 1916 uczestniczył w walkach przeciwko Niemcom. W 1915 służył jako obserwator I armijnej eskadry w składzie 12 Armii. W tym roku wraz z pilotem I. Orłowem dokonali bombardowania składów amunicji wroga, za co Okulicz-Kozaryn otrzymał Order Świętego Jerzego. W 1916 wykładał w szkole obserwatorów lotniczych w Kijowie.
Został mianowany szefem Misji Wojskowej, która została wysłana przez gen. Józefa Hallera na Syberię, gdzie dotarła w lutym 1919 celem ewakuacji do ojczyzny przebywającej tam 5 Dywizji Syberyjskiej. Został zweryfikowany w stopniu majora.
W 1921 został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza I Kursu Doszkolenia. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 5. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznychLista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 243.. 16 września 1922, po ukończeniu kursu i otrzymaniu pełnych kwalifikacji do pełnienia służby na stanowiskach Sztabu Generalnego, został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie. Początkowo pełnił służbę w Oddziale III, a w latach 1923–1925 na stanowisku zastępcy szefa sztabu, pozostając oficerem nadetatowym 1 pułku lotniczego w Warszawie. 12 listopada 1925 został przydzielony do 41 pułku piechoty w SuwałkachDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 119 z 12 listopada 1925 roku, s. 643. Lista oficerów Sztabu Generalnego, Oddział V Sztabu Generalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych (stan z dnia 31 grudnia 1925 roku), Drukarnia Sztabu Generalnego, Warszawa 1926, s. 8.. Później został przeniesiony z korpusu oficerów aeronautyki do korpusu oficerów piechoty. 11 czerwca 1927 został przeniesiony do 29 pułku Strzelców Kaniowskich w Kaliszu na stanowisko dowódcy pułkuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 16 z 11 czerwca 1927 roku, s. 163.. 1 stycznia 1928 został awansowany na pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 1. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 31 października 1938 został wyznaczony na stanowisko dowódcy Obrony Przeciwlotniczej Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie.
Po wybuchu II wojny światowej podczas kampanii wrześniowej 14 września przybył do Wilna i wówczas przejął faktyczne dowództwo nad obroną miasta, prawdopodobnie z racji faktu, iż był najstarszym stopniem oficerem. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 i zbliżeniu się nazajutrz oddziałów Armii Czerwonej do Wilna, 19 września pułkownik rozkazał wycofanie się wszystkich sił obrony w kierunku granicy litewskiej, po czym sam również opuścił miasto, które zostało zajęte przez Sowietów. Decyzja pułkownika stała się tematem dyskusji: na treść zawartą w książce Wojna polsko-sowiecka 1939 r., autorstwa Karola Liszewskiego i wydaną w Londynie w 1986 odpowiedział historyk Piotr Łossowski.
Podczas swojej służby w latach 1914–1914 wykonywał fotografie, opublikowane w późniejszym czasie. Następnie dokumentował fotograficznie podróż celem ewakuacji 5 Dywizji Syberyjskiej w 1919 i jej powrót do ojczyzny, a w okresie pokoju codzienność 29 pułku Strzelców Kaniowskich.
Jarosław Okulicz-Kozaryn był żonaty z Zofią z Zakrzewskich (1896–1951), z którą miał troje dzieci: Lecha (1924–2004), Halinę i Jerzego (1931–2012), archeologa i prehistoryka.
Zmarł 25 grudnia 1955 w Warszawie. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 87-4-28,29).
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5615 (27 września 1922) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1937) „za zasługi w służbie wojskowej”. Krzyż Walecznych (trzykrotnie) (1922)Rozporządzenie Kierownika MSWojsk. L. 4597/22 (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 315). Złoty Krzyż Zasługi (17 marca 1930) „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”. Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej (1926)Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 12 z 3 marca 1926 r.
Order Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie) Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Kolekcja Jarosława Okulicza-Kozaryna. Fotokarta. Opis kolekcji Jarosława Okulicza-Kozaryna w zbiorach Ośrodka KARTA. Otwarty System Archiwizacji.
Kategoria:Dowódcy 29 Pułku Strzelców Kaniowskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Kownie (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Ludzie związani z Grodnem Kategoria:Ludzie związani z Kaliszem Kategoria:Oficerowie Imperatorskiej Wojskowej Floty Powietrznej Kategoria:Obrońcy Wilna (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Podpułkownicy lotnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Pamiątkowym Wielkiej Wojny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polscy fotografowie Kategoria:Pułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Zmarli w 1955