thumb|400px|right|Kobiety sortujące banany w Belize Produkcja bananów jest jednym z głównych elementów gospodarki Belize. Eksport tych owoców stanowi 12% eksportu ogólnego państwa. Średnia produkcja bananów w Belize w latach 1993–2013 wyniosła 69 354 tony na rok.

Historia Na początku XIX wieku banany były uprawiane w Belize na równi z innymi roślinami, takimi jak bawełna, ryż, palma kokosowa i owoce cytrusowe. Po raz pierwszy odnotowano eksport bananów za granicę w 1880. Ilość owoców eksportowanych stopniowo rosła. Większość bananów eksportowano do Stanów Zjednoczonych – w latach 1890–1903 eksport tych owoców stanowił 71% eksportu wszystkich towarów do USAMoberg, str. 18.

Pod koniec XIX wieku produkcja bananów w Belize skupiała się w południowej części kraju. Stale napływała tam siła robocza, zarówno z północnej części brytyjskiej kolonii, jak i z terytoriów sąsiadujących. W latach 1871–1891 populacja dystryktów południowych powiększyła się o 5,7%, podczas gdy liczba mieszkańców dystryktów północnych utrzymała się na stałym poziomie. Stopniowo zwiększała się także liczba przedsiębiorstw zajmujących się uprawą i eksportem bananów. Największym z nich był Syndykat Hondurasu Brytyjskiego, w którego rękach znajdowało się przeszło 14 tysięcy akrów (ponad 5,5 tysiąca hektarów) uprawianej ziemiMoberg, str. 21.

Dalszy rozwój przemysłu bananowego stał się możliwy dzięki powstaniu połączeń kolejowych pomiędzy portami nad Morzem Karaibskim a obszarami położonymi dalej w głębi ląduMoberg, str. 28-33. W 1911 amerykańska korporacja United Fruit Company, wykupiła posiadłość ziemską Middlesex Estate w dystrykcie Stann Creek, na której rozwinęła uprawę bananów. Do okolic miasta Dangriga poprowadzono linię kolejową w celu transportu owoców. Interes okazał się jednak niedochodowy ze względu na problemy marketingowe, nieekonomiczne metody uprawy i produkcji, a także choroby roślin. W rezultacie przed rokiem 1930 przedsiębiorstwo wycofało się z Belize. W pobliżu linii kolejowej pozostało kilku mniejszych producentów, lecz produkcja spadła z 886 881 kiści bananów w 1917 do 78 867 w 1931. W 1937 rząd podjął decyzję o rozbiórce linii kolejowej z powodu strat finansowych wynikających z jej funkcjonowania. W rezultacie produkcja bananów w regionie została w praktyce wstrzymanaMoberg, str. 33.

Po II wojnie światowej uprawa bananów w Belize odbywała się głównie za sprawą firmy Waha Leaf Banana Company, w którą jej założyciele – pochodzący z Alabamy M. D. Greene oraz Jack Atkins – zainwestowali 2 miliony dolarówMoberg, str. 34-35. W dystrykcie Stan Creek założona została plantacja o powierzchni ok. 14 tysięcy akrów, w której zastosowano środki mające zapobiec rozwojowi chorób bananów. Każdego miesiąca do Stanów Zjednoczonych transportowano stamtąd przeszło 40 000 skrzyń owoców. W 1967 firma została jednak sprzedana inwestorom z Europy. Ci w 1970 ogłosili zamknięcie plantacji w Belize.

W 1971 rząd Belize próbował ponownie wprowadzić szeroko zakrojoną produkcję bananów do kraju. Starania te okazały się jednak nieopłacalne, więc w 1985 plantacje tych owoców zostały sprzedane 29 prywatnym przedsiębiorcom. Większość z nich niebawem zbankrutowała lub sprzedała swoje majątki. W latach 90. 88% krajowych farm bananów skupionych było w rękach dziewięciu hodowcówSutherland, str. 157. Duże znaczenie w procesach lat 1971–1990 odegrały występujące z dużym nasileniem klęski żywiołowe, w tym susze i huragany, a także złe administrowanie posiadanymi ziemiami przez państwowe przedsiębiorstwo – Banana Control Board (z ang. Komisja Kontroli nad Bananami)Moberg, str. 38-41.

Tymczasem nadzór nad transportem bananów do Europy przekazano irlandzkiej spółce Fyffes. Przedsiębiorstwo to nie zajmowało się uprawą bananów, a jedynie umożliwieniem ich dostępności na rynkach europejskich. Dzięki podobnym kontraktom w innych państwach regionu, stało się ono jednym z największych dystrybutorów w tej dziedzinieStriffler & Moberg, str. 27-28.

Produkcja i eksport Produkcja bananów w Belize odbywa się na dużych plantacjach, przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii. Głównymi ośrodkami uprawy bananów pozostają dystrykty Stann Creek oraz Toledo. Średnia roczna produkcja bananów w Belize wyniosła w latach 1993–2013 69 354 ton, co plasuje kraj na piątym miejscu w Ameryce Centralnej, przed Nikaraguą i Salwadorem. Zagrożeniem dla rozwoju produkcji owoców w Belize są często powracające klęski żywiołowe, w tym huragany. W wyniku szkód wyrządzonych w 2001 przez huragan Iris, produkcja spadła o 24% w 2001 i kolejne 26% w 2002Arias, str. 33.

Eksport bananów stanowi 12,33% eksportu wszystkich towarów z Belize. Wartość eksportowanych bananów sięga co roku 60 milionów dolarów. Oznacza to, że banany są jednym z najważniejszych towarów eksportowych państwa, zaraz po ropie naftowej, cukrze trzcinowym oraz sokach owocowych. W eksporcie bananów Belize zajmuje 18. miejsce na świecie i 7. w Ameryce Północnej, z 0,54% udziałów w światowym rynku. Największymi rynkami zbytu dla bananów z Belize są Wielka Brytania (77,66% w 2012), Irlandia (17,54%), Hiszpania (2,19%) oraz Stany Zjednoczone (1,45%).

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Gospodarka Belize Kategoria:Przemysł spożywczy Kategoria:Banan