Undekafluorodiantymonian trifluoroksenonu, – nieorganiczny związek chemiczny ksenonu na IV stopniu utlenienia z fluorem i antymonem. Ma on charakter soli, w której kationem jest , a anionem .
Historia Po przeprowadzeniu kilku udanych syntez heksafluorków metali z ksenonem i otrzymaniu , i , okazało się, że tą metodą można otrzymać pochodne ksenonu tylko z nielicznymi metalami – pozostałe albo nie tworzą heksafluorków, albo ich potencjał utleniający jest zbyt niski.
W celu otrzymania nowych kompleksów lub soli ksenonu, na początku lat 60. XX w. podjęto badania nad reakcjami jego fluorków (, i ) z pentafluorkiem antymonu (). W przypadku stosunkowo łatwo otrzymano żółty krystaliczny undekafluorodiantymonian fluoroksenonu, lub – po rozpuszczeniu w nadmiarze zaobserwowano wydzielanie gazu i zamiast oczekiwanego związku ksenonu(IV), po odparowaniu wyizolowano właśnie (późniejsze badania wykazały, że obserwowany był wynikiem zanieczyszczenia difluorkiem (), a w przypadku pracy z czystymi związkami produkt ten nie powstawał). W roku 1966 B. Cohen i R.D. Peacock podczas powtarzania tej procedury w łagodniejszych warunkach (ostrożne odparowanie w temperaturze poniżej 25 °C), obok żółtego kompleksu ksenonu(II) uzyskali biały proszek, który na podstawie widma -NMR zidentyfikowali wstępnie jako . W przeciwieństwie do licznych kompleksów z pentafluorkami metali (oprócz 4 kompleksów z opisane były także różne kompleksy z , , , i ), a także kilku analogicznych kompleksów , do końca lat 60. publikacja Cohena i Peacocka była jedynym doniesieniem opisującym domniemany . Otrzymana substancja nie została jednak wyizolowana w stanie czystym i w pełni scharakteryzowana. Dopiero w roku 1971 grupa R.J. Gillespiego uzyskała związek z w formie czystej i udowodniła jego skład oraz budowę.
Otrzymywanie i właściwości Undekafluorodiantymonian trifluoroksenonu można otrzymać w wyniku rozpuszczenia czystego tetrafluorku ksenonu w pentafluorku antymonu w temperaturze 50 °C:
Po odparowaniu pod zmniejszonym ciśnieniem produkt wytrąca się w postaci żółtych lub jasnożółtozielonych kryształów, topiących się w temperaturze 81–83 °C.
Widma Ramana i -NMR wykazały, że produkt ma budowę soli . Zostało to później potwierdzone badaniami krystalograficznymi, na podstawie których określono, że długość wiązania mostkowego wynosi 2,49 Å i jest znacząco większa niż długości wiązań niemostkowych (1,83–1,91 Å). Jednocześnie jest ona wyraźnie krótsza od sumy promieni van der Waalsa Xe i F (3,63 Å), wskazując na znaczący udział wiązania kowalencyjnego między atomem Xe i mostkowym atomem F.
W wyniku stapiania z nadmiarem w temperaturze 80 °C powstaje addukt o stosunku składników 1:1:
Pomimo problemów napotkanych w latach 60., w toku późniejszych badań w reakcjach z i otrzymano także inne związki zawierające kationy .
Przypisy Reprint:
Kategoria:Związki antymonu Kategoria:Związki fluoru Kategoria:Związki ksenonu