Adam Kulczycki (1921–2001)

Adam Tadeusz Kulczycki ps. „Kropowicz” (ur. 15 grudnia 1921 w Cięcinie, zm. 25 września 2001 w Sanoku) – żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski.

Życiorys Urodził się 15 grudnia 1921 w Cięcinie na Żywiecczyźnie (według własnej deklaracji; według późniejszych źródeł w Węgierskiej Górce). Pochodził z rodziny inteligenckiej. Był synem Stanisława (1890-1943, inżynier leśnik) i Heleny z domu Strojek (1889-1968, nauczycielkaEdward Zając, Oświata i szkolnictwo. Szkolnictwo podstawowe i średnie. Nauczycielski ruch związkowy w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 581.) oraz bratem Janiny (1919–2022, żona Władysława Szombary, pianistka, pedagog) i Marii (1926-2019, po mężu Bednarz, sybiraczka, zatrudniona w Sanatorium Akademickim w Zakopanem)Archiwum Państwowe w Rzeszowie. Oddział w Sanoku. Państwowe Gimnazjum i Liceum im. Królowej Zofii w Sanoku. Katalogi zawierające świadectwa dojrzałości absolwentów ww. szkoły z lat 1927-1950. Swiadectwa dojrzałości Liceum Ogólnokształcącego 1946/1947 (zesp. 7, sygn. 262), k. 111..

W rodzinnej miejscowości uczył się w szkole powszechnej (jego ojciec w tym czasie był zarządcą fabryki suchej destylacji drewna w Węgierskiej Górce). Po likwidacji ww. fabryki w 1933 przeniósł się z rodziną na Mazury i zamieszkał w Cisowie (jego ojciec został tam administratorem Fundacji Sztabińskiej utworzonej na podstawie testamentu Karola Brzostowskiego). Naukę gimnazjalną ukończył w Warszawie. Maturę zdał podczas II wojny światowej w 1940 na tajnych kompletach organizowanych przez profesorów Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Warszawie. Podczas trwającej okupacji niemieckiej w marcu 1941 został zaprzysiężony do Związku Walki Zbrojnej. Zajmował się rozklejaniem plakatów, kolportażem prasy, przechowywaniem i przenoszeniem broni. Od 1942 działał w Organizacji „Wawer” małego sabotażu uczestnicząc w akcjach tej organizacji. W warunkach okupacyjnych w marcu lub w lipcu 1944 został absolwentem wojennej Szkoły Podchorążych im. płk. Leopolda Lisa-Kuli i został mianowany kapralem podchorążym nr ewid. 1081, a potem służył jako plutonowy podchorąży. Został żołnierzem Armii Krajowej w szeregach batalionu „Łukasiński” w ramach I Obwodu „Radwan” (w tym okresie działał przy tworzeniu magazynów i skrytek broni). Według różnych wersji w konspiracji nosił pseudonim „Krapowicz” lub „Kropowicz”.

Uczestniczył w powstaniu warszawskim w szeregach batalionu „Chrobry I”, Zgrupowanie „Sosna”. Początkowo brał udział w walkach w ramach Grupy „Północ” na obszarze dzielnicy Wola. Uczestniczył w zdobywaniu budynku policji niemieckiej Warszawa-Północ na rogu ulic Chłodnej i Żelaznej, a potem w obronie Woli. Po wycofaniu się na Stare Miasto walczył w Pałacu Mostowskich, w obronie Arsenału i Pasażu Simonsa. Ze Starówki ewakuował się włazem na rogu ulic Długiej i Miodowej do dzielnicy Śródmieście kanałami i wychodząc przy ul. Wareckiej róg ul. Nowy Świat. Tam brał udział w zajęciu budynku przy ul. Brackiej 8, gdzie dotrwał końca walk broniąc tamtejszych pozycji. Był ranny w nogę. Po kapitulacji złożył broń przy ul. Narutowicza. Został wzięty przez Niemców do niewoli. Wraz z towarzyszami został odprowadzony do Ożarowa. Następnie został wywieziony do Rzeszy i był osadzony w obozie jenieckim Stalag XI-B w Fallingbostel koło Hanoweru, otrzymując tam numer jeniecki 140546. Pracował w hucie żelaza w Harzburgu. W czasie zakończenia wojny w maju 1945 przebywał w szpitalu Stalagu XI-A w Altengrabow, gdzie doczekał wyzwolenia przez Armię Czerwoną. W czerwcu 1945 powrócił na ziemie polskie. Podczas wojny jego rodzice zostali zesłani przez władze ZSRR na Syberię, gdzie ojciec poniósł śmierć w 1943 w Kurganie.

Po wojnie zamieszkał w Sanoku. 27 kwietnia 1946 w kościele Przemienienia Pańskiego w Sanoku poślubił Klotyldę Wandę Charchalis (1917-2009), z którą w 1996 obchodził jubileusz 50-lecia małżeństwa. Początkowo pracował w handlu (w Państwowej Centrali Handlowej w Sanoku), potem w banku, od 1957 w Zarządzie Budownictwa Leśnego „Bieszczady” (w Zarządzie Inwestycji Leśnych w Ustrzykach Dolnych), później w fabryce Autosan w Sanoku, a od 1974 w „Prochemie”. Z uwagi na stan zdrowia w 1979 przeszedł na rentę inwalidzką, a w 1981 na emeryturę.

Od 1948 należał do koła ZBoWiD w Sanoku, był prelegentem z ramienia tej organizacji, w 1982 członkiem komisji historycznej. W 1976 otrzymał zaświadczenie kombatanta. Spotykał się z młodzieżą opowiadając swoje przeżycia wojenne. Należał do PZPR. Na początku 2001 ogłoszono jego awans na stopień podporucznika oraz przyznanie patentu „Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny”.

Zmarł 25 września 2001 w Sanoku. Został pochowany w grobowcu rodziny Charchalisów na Cmentarzu Centralnym w Sanoku.

mały|240px|Grobowiec rodzinny Adama Kulczyckiego

Odznaczenia Medal Wojska Krzyż Armii Krajowej Krzyż Partyzancki (1966) Medal za Warszawę 1939–1945 (1959) Warszawski Krzyż Powstańczy (1982) Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (1957) Odznaka Grunwaldzka (1957) Odznaka pamiątkowa Akcji „Burza” Honorowa Odznaka Batalionu „Chrobry I” Honorowa Odznaka „Zasłużony dla Hufca ZHP Ziemi Sanockiej”

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Organizacji Małego Sabotażu „Wawer” Kategoria:Członkowie Szarych Szeregów Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Kombatanci mianowani oficerami III Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Grunwaldzką Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową Akcji „Burza” Kategoria:Odznaczeni Warszawskim Krzyżem Powstańczym Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Sanoku Kategoria:Polscy jeńcy niemieckich obozów jenieckich Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Pracownicy fabryki maszyn, wagonów i autobusów w Sanoku Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Wojskowi związani z Sanokiem Kategoria:Zmarli w 2001