Fantastyczne zwierzęta i jak je znaleźć (oryg. ) – brytyjsko-amerykański film fantasy z 2016 roku w reżyserii Davida Yatesa. Jest spin-offem i filmem poprzedzającym fabularnie serię o Harrym Potterze. Jednym z producentów była J.K. Rowling, która napisała również scenariusz, zainspirowany swoją książką z 2001 roku o tym samym tytule. W rolach głównych wystąpili: Eddie Redmayne, Katherine Waterston, Dan Fogler, Alison Sudol, Ezra Miller, Samantha Morton, Jon Voight, Carmen Ejogo i Colin Farrell.
Jest to pierwsza część serii filmów Fantastyczne zwierzęta i dziewiąta produkcja franczyzy Wizarding World. Kontynuacja filmu, Fantastyczne zwierzęta: Zbrodnie Grindelwalda ukazała się w 2018 roku, z kolei trzeci film serii Fantastyczne zwierzęta: Tajemnice Dumbledore’a w 2022 roku.
Światowa premiera filmu Fantastyczne zwierzęta i jak je znaleźć miała miejsce 8 listopada 2016 roku na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto. W Polsce premiera odbyła się 18 listopada tego samego roku. Otrzymał przeważnie pozytywne recenzje od krytyków i zarobił 814 milionów dolarów na całym świecie, co uczyniło go ósmym najbardziej dochodowym filmem w 2016 roku.
Produkcja była nominowana do pięciu nagród BAFTA i zwyciężyła w kategorii najlepsza scenografia. Była także nominowana do dwóch Oscarów, zdobywając statuetkę za najlepsze kostiumy i stając się pierwszym filmem z franczyzy Wizarding World, który otrzymał tę nagrodę.
Fabuła W 1926 roku do Nowego Jorku przybywa brytyjski czarodziej i magizoolog Newton Scamander. Spotyka Mary Lou Barebone, mugolską szefową New Salem Philanthropic Society. Próbując schwytać Niuchacza – stwora, który uciekł z magicznej walizki – Newt spotyka mugolskiego piekarza Jacoba Kowalskiego. Obaj nieświadomie zamieniają się walizkami. Porpentina „Tina” Goldstein, zdegradowana Auror Magicznego Kongresu Stanów Zjednoczonych, aresztuje Newta za złamanie magicznego prawa. Ponieważ walizka w jego posiadaniu zawiera tylko wypieki Jacoba, Newt zostaje zwolniony. Jacob po powrocie do domu otwiera walizkę Newta uwalniając kilka stworzeń.
Po tym, jak Tina i Newt znajdują Jacoba i walizkę, Tina zabiera ich do swojego mieszkania i przedstawia Queenie, swojej siostrze. Jacob i Queenie zakochują się w sobie. Newt zabiera Jacoba do wnętrza swojej magicznie powiększonej walizki, w której okazują się znajdować pomieszczenia zamieszkałe przez różne stworzenia. Jednym z tych stworzeń jest Obscurus – pasożyt, który rozwija się w magicznie uzdolnionych dzieciach, w wyniku czego rzadko dożywają one dziesiątego roku życia.
Po odzyskaniu dwóch z trzech zbiegłych bestii, Tina, Newt i Jacob zostają aresztowani, ponieważ urzędnicy twierdzą, że jedno ze stworzeń Newta jest odpowiedzialne za zabicie senatora Henry’ego Shawa Jr., którego faktycznie zaatakował Obscurus. Percival Graves, szef Departamentu Przestrzegania Prawa Czarodziejów, oskarża Newta o spisek z czarnoksiężnikiem Gellertem Grindelwaldem i postanawia zniszczyć walizkę oraz usunąć ostatnie wspomnienia Jacoba. Newt i Tina zostają skazani na śmierć, ale uciekają z pomocą Queenie i Jacoba, którzy odzyskują również walizkę Newta.
Graves przybywa do Credence’a, adoptowanego syna Mary Lou, i proponuje uwolnienie go od agresywnej matki w zamian za pomoc w odnalezieniu Obscurusa, który sieje zniszczenie w mieście. Credence znajduje pod łóżkiem swojej przybranej siostry Modesty różdżkę, która prawdopodobnie należy do niego. Obscurus zabija Mary Lou i jej najstarszą córkę Chastity. Graves, myśląc, że Modesty jest nosicielem Obscurusa, stwierdza że Credence jest charłakiem, czyli osobą pozbawioną magicznych zdolności i odmawia nauczania go magii. Credence ujawnia jednak, że jest nosicielem i przeżył tylko dzięki swojej magii.
Newt znajduje Credence’a ukrywającego się w tunelu metra, ale zostaje zaatakowany przez Gravesa. Tina uspokaja chłopca i próbuje chronić go przed Mary Lou. Gdy Credence powraca do ludzkiej postaci, Seraphina Picquery, przewodnicząca Magicznego Kongresu Stanów Zjednoczonych oraz aurorzy niszczą Obscurusa. Graves przyznaje, że planował uwolnić stwora, aby ujawnić magiczną społeczność przed mugolami i obarczyć odpowiedzialnością za ten czyn Newta. Picquery nakazuje aurorom aresztować Gravesa, ale on pokonuje ich. Dzięki interwencji Scamandera udaje się jednak go schwytać. Oprócz tego Newt rzuca zaklęcie zdejmujące czar, pod którego wpływem był Graves i ujawnia jego prawdziwą tożsamość. Okazuje się, że Graves to w rzeczywistości Grindelwald.
Ponieważ świat czarodziejów został ujawniony, Newt wypuszcza jedno ze swoich stworzeń, by rozproszyło eliksir, który usuwa ostatnie wspomnienia wszystkich w mieście. Queenie całuje Jacoba, gdy deszcz wymazuje również jego wspomnienia. Scamander wraca do Anglii, a Jacob otwiera piekarnię z ciastkami przypominającymi bestie Newta.
Obsada Eddie Redmayne jako Newt Scamander, brytyjski czarodziej, magizoolog i pracownik Ministerstwa Magii. Scamander jest autorem podręcznika Szkoły Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie „Fantastyczne zwierzęta i jak je znaleźć”. Katherine Waterston jako Porpentina Ester „Tina” Goldstein, czarodziejka i zdegradowana aurorka. Dan Fogler jako Jacob Kowalski, mugol, robotnik i piekarz. Alison Sudol jako Queenie Goldstein, młodsza siostra i współlokatorka Tiny. Samantha Morton jako Mary Lou Barebone, mugolka i złowroga przywódczyni New Salem Philanthropic Society, grupy, której celem jest demaskowanie i zabijanie czarodziejów i czarownic. Ezra Miller jako Credence Barebone, czarodziej, nosiciel Obscurusa i adoptowany syn Mary Lou. Jon Voight jako Henry Shaw Sr., redaktor gazety i ojciec senatora USA Henry’ego Shawa Jr. i Langdona Shawa. Carmen Ejogo jako Seraphina Picquery, przewodnicząca Magicznego Kongresu Stanów Zjednoczonych Ameryki, który jest amerykańskim odpowiednikiem brytyjskiego Ministra Magii. Colin Farrell jako Percival Graves, wysokiej rangi auror i dyrektor jednego z wydziałów Magicznego Kongresu Stanów Zjednoczonych Ameryki, odpowiedzialny za ochronę czarodziejów.
Ponadto w filmie wystąpili również: Ron Perlman jako głos Gnarlaka, goblina, który jest właścicielem magicznego klubu nocnego o nazwie „The Blind Pig”, jako Modesta Barebone, nawiedzona młoda dziewczyna, która jest najmłodszym z adoptowanych dzieci Mary Lou, jako Langdon Shaw, najmłodszy z synów Henry’ego Shawa, który zaczyna wierzyć w magię, jako Henry Shaw Jr., najstarszy z synów Henry’ego Shawa; arogancki i okrutny senator USA, Kevin Guthrie jako Abernathy, nadzorca Tiny i Queenie, Jenn Murray jako Chastity Barebone, jeden z adoptowanych dzieci Mary Lou, Gemma Chan jako Madam Ya Zhou, wiedźma, która jest członkiem Kongresu, Zoë Kravitz jako Leta Lestrange, dawna miłość Newta oraz Johnny Depp jako Gellert Grindelwald, potężny czarnoksiężnik, który wierzy w wyższość czarodziejów nad mugolami i stara się stworzyć nowy Zakon Czarodziejów.
Produkcja Rozwój projektu mały|David Yates, reżyser filmu|alt=David Yates, reżyser filmu Tytuł Fantastyczne zwierzęta i jak je znaleźć jest kilkakrotnie wymieniany jako podręcznik szkolny w serii książek o Harrym Potterze, chociaż sam Scamander nie pojawia się w żadnej z książek. W 2001 roku Rowling opublikowała wydanie „podręcznika”, a pieniądze z jego sprzedaży miały być przeznaczone dla brytyjskiej organizacji charytatywnej Comic Relief.
We wrześniu 2013 roku, zaledwie dwa lata po wydaniu Harry’ego Pottera i Insygniów Śmierci – część 2, ogłoszono powstanie filmu o fantastycznych zwierzętach. Pierwotnie nazywał się Fantastic Creatures i był debiutem Rowling jako scenarzystki. Jako producenta zatrudniono David Heyman, a Steve Kloves miał odpowiadać za scenariusz. Obaj pracowali już przy filmach o Harrym Potterze. Krążyły plotki, że reżyserem może być Alfonso Cuarón, ale zostały obalone w maju 2014 roku. Studio Warner Bros. ogłosiło, że planowana jest trylogia, a przynajmniej jedną – pierwszą część wyreżyseruje David Yates. Skomponowanie muzyki powierzono Jamesowi Newtonowi Howardowi.
Casting mały|Panel filmu na San Diego Comic Con 2016 (od lewej): reżyser Yates; aktorzy Redmayne, Waterston, Sudol, Fogler, Farrell, Miller.|alt=Panel filmu na San Diego Comic Con 2016 (od lewej): reżyser Yates; aktorzy Redmayne, Waterston, Sudol, Fogler, Farrell, Miller. Początkowo, do roli Newta Scamandera rozważani byli Matt Smith i Nicholas Hoult, ale ostatecznie w czerwcu 2015 roku obsadzono w niej Eddiego Redmayne’a. W roli Tiny obsadzono Katherine Waterston. W lipcu 2015 ogłoszono, że rolę Queenie zagra piosenkarka Alison Sudol, a Jacoba Kowalskiego Dan Fogler. W połowie 2015 poinformowano, że Ezra Miller został obsadzony w roli Credence’a Barebone’a. 11 lipca 2015 studio Warner Bros. wybrało spośród 20 000 dziewcząt do roli Modesty Barebone.
W sierpniu 2015 roku ogłoszono, że Colin Farrell wcieli się w rolę Percivala Gravesa. Pojawiły się też plotki, że do ekipy dołączy irlandzka aktorka Jenn Murray, co wkrótce potem potwierdził jej agent. W sierpniu 2015 roku ogłoszono, że Samantha Morton wcieli się w rolę Mary Lou Barebone.
W październiku 2015 roku poinformowano, że Ron Perlman i wcieli się w rolę goblina. W tym samym czasie do obsady dołączyły Gemma Chan oraz Carmen Ejogo jako Seraphina i Jon Voight jako Henry Shaw. Na początku listopada 2016 ogłoszono, że Johnny Depp zagra Gellerta Grindelwalda, ale nie będzie miał dużej roli w filmie.
Zdjęcia i postprodukcja Główne zdjęcia rozpoczęły się 17 sierpnia 2015 roku w Warner Bros. Studios w Hertfordshire w Anglii. Kilka scen zostało nakręconych w Londynie. Po dwóch miesiącach produkcja została przeniesiona do Cunard Building i St George’s Hall w Liverpoolu, który został przekształcony w Nowy Jork z lat 20. XX wieku. Dalsze nagrania miały miejsce przy Cunard Building na Liverpool’s Merseyside oraz w budynku dawnego Martins Bank przy Water Street w Liverpoolu. Za zdjęcia odpowiadał Philippe Rousselot, kostiumy zaprojektowała Colleen Atwood, a za scenografię odpowiadał Stuart Craig, który wcześniej pracował przy wszystkich ośmiu filmach o Harrym Potterze.
Craig tłumaczył, że wnętrze Kongresu charakteryzuje się intensywnym wykorzystaniem koloru złotego, który ma obrazować bogactwo i potęgę rządu amerykańskiego świata czarodziejów. Plan filmowy wielkiej sali Kongresu, który został zaprojektowany w studio Leavesden ma około 75 metrów długości i 15 metrów wysokości, natomiast w postprodukcji uczyniono z niego pomieszczenie wysokie na ponad 200 metrów. Scenograf wyjaśnił też, że kręcenie całego filmu w budynkach i na ulicach Nowego Jorku byłoby niemożliwe logistycznie i finansowo, dlatego w Leavesden stworzono wiele lokalizacji z filmu, w tym stację metra. Musiała ona zostać odtworzona na podstawie dostępnych zdjęć, ponieważ została wycofana z użytku w 1945 roku. i Eduardo Lima pracowali jako graficy. Zaprojektowali oni ilustrację na ścianie w małej bocznej uliczce, która służy jako tajne wejście do The Blind Pig.
Fantastyczne zwierzęta widziane w filmie i ścigane przez Newta Scamandera zostały prawie całkowicie zrealizowane za pomocą efektów specjalnych. Aby zaprojektować Nieśmiałki, projektanci wykonali ponad 200 szkiców i z nich wybrali jeden, który można zobaczyć w filmie. Według Eddiego Redmayne’a Nieśmiałki są jego ulubionym zwierzęciem w filmie. Tworząc Niuchacza, inspirowano się borsukiem. Christian Manz, kierownik ds. efektów wizualnych filmu, powiedział: „obejrzeliśmy kilka zbliżeń borsuka, poszukującego w czyimś domu czegoś do jedzenia; nic i nikt nie stanąłby mu na drodze”.