mały|Dziegieć brzozowy Dziegieć brzozowy, maź brzozowa (farm. Pix Betulae, syn. Oleum Rusci, Oleum muscoviticum, Pix liquida Betulae, Pix Betulina, Oleum Betulae empyreumaticum, smoła brzozowa, ang. Birch Tar Oil, niem. Birkenteer)Henryk Różański. Dziegieć brzozowy. W: Dziegcie i smoły pochodzenia roślinnego i mineralnego – Pices (Pyrolea) – produkt suchej destylacji drewna, kory i korzeni dwóch gatunków rodzaju brzoza: brzozy brodawkowatej (Betula pendula) oraz brzozy omszonej (B. pubescens)Hagers Handbuch der Pharmaceutischen Praxis – für Apotheker, Ärzte, Drogisten und Medicinalbeamte. Springer-Verlag Berlin Heidelberg; 1902 r. – strona 649..

Farmakopea Niemiecka (DAB 6) opisuje dziegieć brzozowy jako czerwonobrązową do czarnobrązowej maź o charakterystycznej, silnie przenikliwej i dość ostrej woniDeutsches Arzneibuch. 6. Ausgabe 1926 (DAB 6) > str. 538 > monografia szczegółowa – Pix Betulae (Birkenteer). Podobnie jak w przypadku innych produktów suchej destylacji drewna (dziegci) skład dziegciu brzozowego jest bardzo złożony i nie do końca poznany. Zawarte są w nim fenole, gwajakol, krezol, pirokatechina, fenantren i wiele innych węglowodorów cyklicznych, seskwiterpeny, chryzen. Ponadto charakterystycznymi związkami zawartymi dla tego dziegciu są m.in. betulina, kwas betulinowy i lupeol.

Smoła brzozowa jest rozpuszczalna całkowicie w eterze, alkoholu amylowym, benzolu, chloroformie, dwusiarczku węgla oraz terpentynie, częściowo rozpuszczalna w lekkiej benzynie, a słabo rozpuszczalna w stężonym spirytusie, kwasie octowym i anilinie. Gęstość wynosi ok. 1,09 g/cm3Norma jakościowa wytwórcy Caelo Caesar&Loretz GmbH, dla produktu Birketeer, art.Nr g193a..

Działanie i zastosowanie w lecznictwie dziegciu brzozowego jest bardzo zbliżone jak w przypadku dziegciu sosnowego. Dodatkowymi wskazaniami dla jego stosowania jest leczenie strupienia woszczynowego (Trichophytiasis faviforme) oraz zakażeń opryszczkowych (Herpes). Stosowany jest w różnorodnych postaciach leku recepturowego (maści, pasty, papki, roztwory – zakres stężeń 1-30%). Wchodzi też w skład mazidła Wiśniewskiego.

Preparaty Pix Betulae – surowiec farmaceutyczny do receptury aptecznej (NiemcyCaelo Caesar&Loretz GmBh > art.Nr g193a, RosjaGalenopharm St.Petersburg > Дёготь берёзовый : https://web.archive.org/web/20160120182148/http://www.galenopharm.ru/production/skin_diseases/birch_tar.php)

Przypisy

Kategoria:Surowce roślinne