Perukarz białorzytny (Goodfellowia miranda) – gatunek ptaka z rodziny szpakowatych (Sturnidae). Ptak ten występuje w Azji Południowo-Wschodniej – jest endemitem Filipin. Jest bliski zagrożenia wyginięciem.
Zasięg występowania Perukarz białorzytny zamieszkuje góry północno-środkowego i południowego Mindanao (włącznie z Daggayan, Kitanglad i Apo), wyspy położonej w południowej części Filipin.
Taksonomia Gatunek i rodzaj po raz pierwszy opisany przez niemieckiego ornitologa Ernsta Harterta w 1903 roku na łamach czasopisma „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. Jako miejsce typowe holotypu (samiec) autor wskazał stratowulkan Apo na Mindanao. Jedyny przedstawiciel rodzaju Goodfellowia, choć niektóre ujęcia systematyczne umieszczały tego ptaka w rodzaju Basilornis. Takson monotypowy.
Nazwa rodzajowa honoruje Waltera Goodfellowa (1866–1953), angielskiego podróżnika, ornitologa, kolekcjonera z Kolumbii, Ekwadoru, Nowej Gwinei, Filipin i Tajwanu. Epitet gatunkowy pochodzi od łacińskiego mirandus „wspaniały, osobliwy”, od mirari „dziwić się”, od mirus „niezwykły”.
Morfologia Długość ciała 30 cm, masa ciała 110 g. Szczegółowe wymiary podane przez Ernsta Harterta: długość skrzydła 120–124 mm, zewnętrzne sterówki 68 mm, odsłonięta część dzioba 17 mm, skok 33 mm. Charakterystyczny ptak z piórami na głowie tworzącymi grzebień, skompresowane na czubku głowy wzdłuż linii środkowej, rozciągające się jak krótki pióropusz. Wokół oczu nagie, rozciągające się do policzków żółte łaty skóry, ogon długi i stopniowany. Upierzenie w większości czarne z błyszczącymi niebiesko-czarnymi końcówkami piór, na dolnej części pleców białe. Skrzydła ciemnoczekoladowobrązowe, ogon czarniawo-brązowy. Tęczówka koloru żółtego do brązowego, dziób żółtawy, nogi oliwkowożółte do czarniawych. Brak dymorfizmu płciowego. Osobniki młodociane podobne do dorosłych, ale upierzenie nie jest błyszczące i końcówki piór koloru płowego.
Głos Odzywa się serią metalicznych, dzwoniących nut połączonych z kłapaniem i bulgoczącymi, piskliwymi dźwiękami brzmiącymi jak odgłos otwierania zardzewiałej bramy.
Ekologia Perukarz białorzytny jest prawdopodobnie gatunkiem osiadłym, zamieszkującym las i skraj lasu powyżej wysokości 1250 m n.p.m. Występuje pojedynczo, w parach lub w małych grupach. Żywi się głównie owocami i owadami.
Znaleziono dwa gniazda, po jednym w lutym i w lipcu; ptak z powiększonymi gonadami obserwowany w lutym. Oba gniazda znajdowały się w starej dziupli po dzięciole (Picidae); jedna z dziupli znajdowała się 15 m nad ziemią i zawierała gniazdo zbudowane z gałązek i liści. Brak innych informacji na temat zniesionych jaj, okresu inkubacji i wychowu młodych.
Status i zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody został zaliczony do kategorii NT (ang. Near Threatened – „bliski zagrożenia”). Gatunek ten ma bardzo mały i pofragmentowany zasięg; znany jest tylko z kilku stanowisk, ale lokalnie może być pospolity. Obecnie jego siedliska są w miarę bezpieczne, ponieważ teren, który zasiedla, jest w znacznym stopniu niedostępny. Jednak każdy wzrost aktywności ludzkiej w pobliżu siedlisk tego ptaka może mieć poważny i negatywny wpływ na jego populację.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Szpakowate Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Fauna endemiczna Filipin Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1903 roku Kategoria:Taksony opisane przez Ernsta Harterta