thumb|Morfologia i rozmnażanie Erysiphe cruciferarum thumb|Klejstotecjum z przyczepkami u Erysiphe alphitoides thumb|Morfologia: m – strzępka, h – ssawka Erysiphe R. Hedw. ex DC. (mączniak) – rodzaj grzybów z rodziny mączniakowatych (Erysiphaceae). Należy do niego duża liczba gatunków. Są to tzw. grzyby mikroskopijne. W Polsce stwierdzono występowanie ponad 50 przedstawicieli rodzaju Erysiphe. Jest to jednak tylko liczba przybliżona i to z różnych powodów. Po pierwsze w wyniku dalszych badań terenowych zapewne odkryte zostaną nowe gatunki dotąd w Polsce nie potwierdzone, po drugie taksonomia w obrębie grzybów workowych na Index Fungorum dynamicznie zmienia się. Liczne gatunki w polskim opracowaniu zaliczane do Erysiphe, w Index Fungorum zostały już przeniesione do rodzajów Golovinomyces, Neoerysiphe i Leveillula, zaś liczne gatunki z rodzajów Microsphaera i Uncinula zostały na Index Fungorum włączone do Erysiphe.
Morfologia i rozwój Pasożyty obligatoryjne roślin wyższych. Wywołują u nich chorobę o nazwie mączniak prawdziwy. Ich grzybnia rozwija się wyłącznie na powierzchni zaatakowanej rośliny tworząc biały, mączysty nalot. Do epidermy wnikają tylko jej ssawki, za pomocą których pobiera z rośliny żywicielskiej substancje pokarmowe i wodę. Rozmnażają się bezpłciowo i płciowo. Podczas rozmnażania bezpłciowego (konidiogenezy) wytwarzane są konidia, często w łańcuszkach bazypetalnych. Płciowo rozmnażają się za pomocą owocników typu klejstotecjum. Na owocnikach tych występują sztywne przyczepki bez poprzecznych przegród, o końcach raz albo wielokrotnie dichotomicznie rozgałęziających się.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Erysiphaceae, Helotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Rodzaj Erysiphe utworzyli Romanus Adolf Hedwig i Augustin Pyramus de Candolle w 1805 r. Gatunkiem typowym jest Erysiphe polygoni DC. 1821. Synonimy:
Gatunki występujące w Polsce: Erysiphe adunca (Wallr.) Fr. Erysiphe alphitoides (Griffon & Maubl.) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe astragali DC. 1815 Erysiphe aquilegiae DC. 1815, Erysiphe arcuata U. Braun, V.P. Heluta & S. Takam. 2007 Erysiphe azaleae (U. Braun) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe baeumleri (Magnus) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe begoniicola U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe berberidis DC. 1805 Erysiphe betae (Vaňha) Weltzien 1963 Erysiphe buhrii U. Braun 1978 Erysiphe carpinicola (Hara) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe catalpae Simonyan 1984 Erysiphe circaeae L. Junell 1967 Erysiphe clandestina (Biv.) 1815 Erysiphe convolvuli DC. 1805 Erysiphe cruciferarum Opiz ex L. Junell 1967 Erysiphe deutziae (Bunkina) U. Braun & S. Takam. Erysiphe divaricata (Wallr.) Schltdl. 1824 Erysiphe elevata (Burrill) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe euonymi DC. 1815 Erysiphe euonymi-japonici (Vienn.-Bourg.) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe flexuosa (Peck) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe friesii (Lév.) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe gorlenkoi (F.T. Chien) Giril. & Gulis 2005 Erysiphe geraniacearum U. Braun & Simonyan 1984 Erysiphe guarinonii (Briosi & Cavara) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe hedwigii (Lév.) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe hedysari (U. Braun) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe helichrysi U. Braun 1987 Erysiphe heraclei DC. 1815 Erysiphe howeana U. Braun 1982 Erysiphe hyperici (Wallr.) S. Blumer 1933 Erysiphe hypophylla (Nevod.) U. Braun & Cunningt. 2003 Erysiphe knautiae Duby 1830 Erysiphe lonicerae DC. 1815) Erysiphe lycopsidis R.Y. Zheng & G.Q. Chen 1981 Erysiphe lythri L. Junell 1967 Erysiphe magnusii (S. Blumer) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe mayorii S. Blumer 1933 Erysiphe necator (Schwein.) Burrill 1892 Erysiphe ornata (U. Braun) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe paeoniae R.Y. Zheng & G.Q. Chen 1981 Erysiphe palczewskii (Jacz.) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe penicillata (Wallr.) Link 1824 Erysiphe pisi DC. 1805 Erysiphe polygoni DC. 1821 Erysiphe prunastri (DC.) 1815 Erysiphe russellii (Clinton) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe symphoricarpi (Howe) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe syringae Schwein. 1832 Erysiphe syringae-japonicae (U. Braun) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe thesii L. Junell 1967 Erysiphe tortilis (Wallr.) Link 1824 Erysiphe trifolii Grev. 1824 Erysiphe trifoliorum (Wallr.) U. Braun 2010 Erysiphe ulmariae Pers. ex Desm. 1846 Erysiphe vanbruntiana (W.R. Gerard) U. Braun & S. Takam. 2000 Erysiphe viburni Duby 1830 Erysiphe urticae (Wallr.) S. Blumer 1933 Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków według Listy grzybów mikroskopijnych Polski.
Przypisy
Kategoria:Mączniakowate