Kawasaki P-1 – japoński morski samolot patrolowy, przeznaczony do wykrywania i zwalczania okrętów podwodnych i nawodnych, wybudowany przez Kawasaki Heavy Industries, mający zastąpić używany przez Japońskie Morskie Siły Samoobrony samolot Lockheed P-3 Orion.
Historia Geneza Japońskie Morskie Siły Samoobrony (Kaijō-jieitai) i ich lotniczy komponent (Kōkū-shūdan) odpowiedzialne są za ochronę i monitorowanie jednej z największych na świecie morskiej strefy ekonomicznej, liczącej 4,47 mln km²Leszek A. Wieliczko, Kaijō Jieitai – Lotnictwo Japońskich Morskich Sił Samoobrony, „Lotnictwo”, nr 2 (2016), s. 50–59, . Japonia zaangażowana jest również w nierozwiązane spory terytorialne ze swoimi sąsiadami. Z Koreą Południową o wyspy Dokdo, Rosją o Sachalin i Kuryle oraz Chinami i Tajwanem o Wyspy Senkaku. Otaczające Japonię morskie akweny patrolowane są również w celu wykrywania, śledzenia i potencjalnie zniszczenia obecnych tam nawodnych i podwodnych okrętów wojennych. Wymienione zadania realizuje flota samolotów Lockheed P-3 Orion, produkowanych na licencji przez zakłady Kawasaki. Maszyny rozpoczęto wprowadzać na uzbrojenie w 1981 roku, zastępując nimi wcześniejsze Kawasaki P-2J (licencyjną wersję samolotu Lockheed P-2 Neptune). Intensywna eksploatacja oraz nowe, stale wzrastające wymagania, jakie stawiane są przed samolotami zaangażowanymi w zadania patrolowe, wykrywania i śledzenia, zmusiły Japonię do rozpoczęcia poszukiwań maszyn zdolnych sprostać nowym wyzwaniom.
Projekt thumb|left|Prototypowy Kawasaki XC-2, drugi z realizowanych przez Kawasaki projektów W 2000 roku japońska Agencja Obrony (a od 9 stycznia 2007 roku Ministerstwo Obrony – Bōei-shō) ogłosiła plan budowy dwóch nowych typów samolotów. Pierwszym z nich miała być nowa maszyna transportowa, której program budowy oznaczono jako C-X (Cargo - Experimental lub jiki yusōki), znany również jako Duży Taktyczny Samolot Transportowy (ōgata senjutsu yusōki). Samolot miał w przyszłości zastąpić używane Lockheed C-130 Hercules i rodzimej konstrukcji Kawasaki C-1 oraz program P-X (jiki kotei yoku shōkaiki - next fixed-wing anti-submarine patrol aircraft), którego celem było zaprojektowanie i wybudowanie nowego, morskiego samolotu patrolowego mającego zastąpić w linii maszyny P-3 Orion. Obydwa programy były bardzo ambitne, gdyż Japonia zdecydowała się na samodzielną budowę i wyposażenie całkowicie nowych dwóch typów maszyn; w zakres prac wchodziło również zaprojektowanie i wybudowanie własnymi siłami nowych silników. W odróżnieniu od ówcześnie powstających maszyn przeznaczonych do monitorowania mórz i oceanów, będących konstrukcjami opartymi na już istniejących cywilnych płatowcach, w ramach programu P-X miał powstać całkowicie nowy samolot. W celu zmniejszenia kosztów całego przedsięwzięcia, zakładano daleko idącą unifikację części, elementów konstrukcji i podzespołów wykorzystanych w obydwu typach samolotów. Wraz z zapewnieniem finansowania, obydwa programy rozpoczęto w 2001 roku. Nadzór nad realizacją programu powierzono Instytutowi Badań i Rozwoju Techniki (Gijutsu Kenkyū Honbu, Technical Research and Development Institute – TRDI). 25 maja 2001 roku Agencja Obrony ogłosiła rozpoczęcie procesu, który miał doprowadzić do wyłonienia głównego wykonawcy nowego samolotu. Zainteresowane wzięciem udziału wytwórnie lotnicze miały przedstawić swoje oferty do dnia 31 lipca 2001 roku. Wśród potencjalnych wykonawców znalazły się Kawasaki Heavy Industries, Fuji Heavy Industries, IHI Corporation, Mitsubishi Heavy Industries, NIPPI Corporation, ShinMaywa i Showa Aircraft Industry. 26 listopada 2001 roku zwycięzcą konkursu i wykonawcą obydwu projektów została firma Kawasaki Heavy Industries. W 2002 roku ruszyły prace projektowe. Kawasaki powołała do życia zespół konstruktorów Ōgataki Sekkei Chīmu (Zespół Projektowy Wielkich Samolotów lub MPA nad C-X Engineering Team)). Na jego czele stanął główny konstruktor wytwórni, Masayuki Kubo. Wstępny projekt P-X i C-X został zaakceptowany do dalszej realizacji przez TRDI 12 czerwca 2003 roku. Obie maszyny mają wspólne zewnętrzne części skrzydeł, statecznik poziomy, okna kabiny pilotów oraz część systemów i układów pokładowych – komputer sterowania lotem, system nawigacji bezwładnościowej, pomocniczą jednostkę napędową, system wysuwania i chowania podwozia. Oprzyrządowanie do produkcji obu samolotów jest wspólne w 75%. Efektem prac przy programie C-X został samolot Kawasaki C-2. Jeszcze w tym samym roku ruszyły prace przy budowie prototypu 01 przeznaczonego do prób statycznych, a rok później pierwszego latającego prototypu. 2 grudnia 2004 roku TRDI wraz z przedstawicielami Agencji Obrony oraz Lotniczych Sił Samoobrony dokonała inspekcji makiet naturalnej wielkości obydwu samolotów. Tymczasem nad projektem P-X zawisły czarne chmury. Japoński resort obrony rozważał rezygnację z części dedykowanej morskiej maszynie patrolowej na rzecz kupna amerykańskich samolotów Boeing P-8 Poseidon. 2 października 2004 roku poinformowano o rezygnacji z planów zakupu maszyny Boeinga na rzecz kontynuacji projektu P-X. W 2005 roku rozpoczęto budowę maszyny oznaczonej numerem 02 przeznaczonej do przeprowadzenia prób zmęczeniowych oraz drugiego lotnego prototypu. 16 października 2006 roku upubliczniono informację o rozpoczęciu prób prototypu 01 w ośrodku doświadczalnym TRDI mieszczącym się w Tachikawa. W 2008 roku w ośrodku należącym do Japan Aerospace Exploration Agency rozpoczęto próby zmęczeniowe samolotu 02Leszek A. Wieliczko, Morski samolot patrolowy Kawasaki P-1, „Lotnictwo Aviation International”, nr 3 (2015), s. 42–50, Leszek A. Wieliczko, Samolot transportowy Kawasaki C-2, „Lotnictwo Aviation International”, nr 2 (2016), s. 58–63, .
Prototyp thumb|left|Prototypowy Kawasaki XP-1 o numerze 5501 Plany zakładały oblot prototypu w połowie sierpnia 2007 roku, jednak cały program napotkał opóźnienia. Najpierw 2 lutego 2007 roku producent poinformował o konieczności wymiany wszystkich nitów w konstrukcji samolotu w obydwu prototypach. Miały one zdaniem producenta zbyt niską wytrzymałość. Po przeprowadzeniu prób statycznych maszyny 01 doszło do deformacji pokrycia usterzenia poziomego i fragmentów kadłuba, w efekcie musiano wzmocnić całą konstrukcję. 2 sierpnia 2011 roku, poddając egzemplarz 02 naziemnym próbom ciśnieniowym polegającym na cyklicznym zwiększaniu i zmniejszaniu ciśnienia w hermetycznej kabinie płatowca, wykryto pęknięcia w poszyciu samolotu. W konsekwencji całą konstrukcję poddano dalszym modyfikacjom mającym na celu jej wzmocnienie. 4 marca 2007 roku w Gifu uroczyście dokonano ceremonii roll out obydwu prototypów: samolotu patrolowego, oznaczonego już jako XP-1 i maszyny transportowej, XC-2. Po przeprowadzeniu naziemnych prób silników i prób kołowania, 28 września 2007 roku dokonano oblotu prototypu o numerze ewidencyjnym 5501. Tym samym, po raz pierwszy od czasów francuskiej konstrukcji Breguet Atlantic, w powietrze wzniósł się morski samolot patrolowy, nie będący specjalnie do tego celu przystosowaną, istniejącą już konstrukcją, ale zaprojektowanym i wybudowanym od początku do końca nowym samolotem. Za sterami maszyny siedzieli piloci doświadczalni firmy Kawasaki Akihiro Sekido i Yoshinao Baba. 17 października tego samego roku samolot wzbił się ponownie w powietrze, 24 października trzeci raz i 19 listopada 2007 roku czwarty. Po dokonaniu analiz zebranego podczas lotów materiałów loty testowe wznowiono 13 lutego 2008 roku. Drugi prototyp o numerze ewidencyjnym 5502 oblatano 19 czerwca 2008 roku. 29 sierpnia 2008 roku pierwsza prototypowa maszyna została przekazana Ministerstwu Obrony i kilka dni później, 5 września przyleciała do bazy Atsugi w celu przeprowadzenia prób wojskowych. Miesiąc później, 6 listopada do Atsugi przyleciał drugi samolot prototypowy. W czasie trwania prób wojskowych obydwie maszyny weszły w skład 51. Lotniczego Dywizjonu Doświadczalnego (Dai-51 Kōkūtai), będącego jednostką testową. 8 sierpnia 2011 roku producent poinformował o pojawieniu się pęknięć w strukturze obydwu samolotów przeznaczonych do prób zmęczeniowych. Nie wykryto jednak takich zmian w lotnych prototypachPęknięcia w XP-1, "Lotnictwo", nr 9 (2011), s. 10, . Formalnie próby wojskowe zakończono 12 marca 2013 roku, a tym samym samolot uzyskał wstępną gotowość operacyjną.
Produkcja seryjna thumb|left|Kawasaki XP-1 o numerze 5504 na Royal International Air Tattoo w 2015 roku 25 września 2011 roku w powietrze po raz pierwszy wzbił się pierwszy egzemplarz seryjny samolotu P-1 z numerem ewidencyjnym 5503. 29 listopada tego samego roku dokonano oblotu drugiej seryjnej maszyny o numerze seryjnym 5504. 26 marca 2013 roku obie maszyny zostały uroczyście przekazane Japońskim Morskim Siłom SamoobronyŁukasz Pacholski, Morskie samoloty patrolowe bazowania lądowego, „Lotnictwo Aviation International”, nr 9 (2017), s. 62–67, . 29 marca samoloty trafiły do bazy w Atsugi, gdzie dołączyły do prowadzonych tam prób wojskowych. 28 kwietnia 2013 roku samolot został po raz pierwszy zaprezentowany publicznie.
Służba