Jakub Romiszewski z Romiszowic (Romiszewic) herbu Jelita (ur. ok. 1470 – zm. po 1533) – łowczy łęczycki (1506–1533), protoplasta rodu Stokowskich herbu Jelita
Syn Piotra (Piotrasza) Romiszo(e)wskiego i Petronelli z Rękoraja. Wnuk Jarosława z Remiszewic, łowczego sieradzkiego (1453–1465), uczestnika bitwy z zakonem krzyżackim pod Chojnicami (1454).
W latach 80. XV w. uczestniczył zbrojnie w wyprawach królewskich.
Po ojcu odziedziczył Rajsko, Zbigniewice, Pokrzywkę, a po matce Nieprzecznię, Polankę i Zawadę (w ziemi krakowskiej). Właściciel Rąbienia, Wierzanowic, Bedonia, Mileszek, Chojen Dużych i Małych. Posiadał także dożywocie na Romiszewicach, Zamościu i Świńsku.
W 1494 poślubił Annę z Łęk i Stoków herbu Topór (wnuczkę Sieciecha z Łęk), która wniosła mu w posagu Stoki, Lipiny, Wolę Stokowską i Wolę Mieczkową.
Jakub z Anną mieli czworo dzieci: Rafała Romiszewskiego,
Jana Romiszewskiego (Stokowskiego), kasztelana konarskiego łęczyckiego, żonatego z Katarzyną Leżeńską, wnuczką wojewody sieradzkiego Sędziwoja z Leżenic i najprawdopodobniej Jakuba SzydłowieckiegoKrzysztof Dumała, Studia z dziejów Szydłowca, Rocznik Muzeum Świętokrzyskiego 4, 1967, s. 198, a siostrą kasztelana Jana Leżeńskiego,
Jadwigę Romiszewską za Oleśnickim z Pińczowa,
Elżbietę Romiszewską za Gniewoszem z Birdzicy. W kolejnych pokoleniach potomkowie Jakuba i Anny Romiszewskich zaczęli używać nazwiska Stokowscy – od nazwy dóbr Stoki. Nazwisko Stokowski pojawia się po raz pierwszy w dokumentach ok. 1570. Pisali się jednak zawsze Stokowskimi z Romiszowic/Remiszewic dla odróżnienia od innych rodzin o nazwisku Stokowski (np. Stokowskich h. Drzewica) – niewywodzących się z Romiszewic i niebędących Jelitczykami.
Bibliografia Kasper Niesiecki, Herbarz Polski, T.VIII, Lipsk 1841, s. 526
Bartosz Paprocki, Herby rycerstwa polskiego, Kraków 1584 (1858), s. 203 (941)
Tomasz Święcki, Historyczne pamiątki znamienitych rodzin i osób dawnej Polski, T.II, Warszawa 1859, s. 29
Jan Szymczak, Przejęcie Chojen, Mileszek i Bedonia przez Romiszewskich ze Stoków w 1511 r., Rocznik Łódzki, T. XLIV, Łódź 1997, s. 216-221
Janusz Szyszka, Ród Jelitów w ziemi sieradzkiej w średniowieczu, Wydział Historii UMK, Toruń 2004, s. 118-136
Urzędnicy województw łęczyckiego i sieradzkiego XVI - XVIII w., Kórnik 1993, s. 67
Przypisy
Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Łowczowie łęczyccy Jakub Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej