Skałoskakun (Zyzomys) – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie w Australii.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 85–170 mm, długość ogona 90–152 mm, długość ucha 15–23 mm, długość tylnej stopy 20–31 mm; masa ciała 26–190 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1909 roku angielski zoolog Oldfield Thomas w artykule zatytułowanym Na temat szczurów z płn. Australii określanych jako rodzaj Mesembriomys, opublikowanym w czasopiśmie „The Annals and magazine of natural history”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) skałoskakun srebrnoogonowy (Z. argurus).
Etymologia Zyzomys: etymologia niejasna, Thomas nie wyjaśnił znaczenia nazwy rodzajowej; być może od ‘zygzak’; mus, μυος muos ‘mysz’. Laomys: gr. λας las, λαος laos ‘kamień, skała’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Laomys woodwardi .
Podział systematyczny Takson ten należy do australijskich „starych endemitów”; najstarsze szczątki przedstawiciela tego rodzaju pochodzą z późnego pliocenu. Morfologia chromosomów odróżnia należące do niego gatunki od wszystkich innych gryzoni z kontynentu. Trzonowce skałoskakunów są najbardziej podobne do tych, które mają królikoszczury (Conilurus), ale charakterystyka penisa łączy je z pseudomyszami (Pseudomys) i pokrewnymi rodzajami. Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNZyzomys woodwardi (O. Thomas, 1909)skałoskakun głazowygatunek monotypowypółnocna część wyżyny Kimberley, włącznie z co najmniej 12 wyspamiDC: 12–16,6 cmDO: 11–13 cmMC: 80–190 gZyzomys mainiD.J. Kitchener, 1989skałoskakun wąwozowygatunek monotypowypiaskowcowy płaskowyż i skarpa zachodniej części Ziemi Arnhema (monsunowe Terytorium Północne); zakres wysokości: 200–400 m n.p.m.DC: 11,5–17 cmDO: 11–15 cmMC: 65–180 gZyzomys palatilisD.J. Kitchener, 1989skałoskakun piarżyskowygatunek monotypowyograniczony do pojedynczego miejsca (Wollogorang Station) w Terytorium Północnym; zakres wysokości: do 1000 m n.p.m.DC: 9–15 cmDO: 10–15,2 cmMC: 65–160 gZyzomys argurus(O. Thomas, 1889)skałoskakun srebrnoogonowygatunek monotypowyrozdrobniony zasięg od Pilbary (Australia Zachodnia) na wschód do południowo-wschodniego Queenslandu, z wieloma wyspamiDC: 8,5–12,2 cmDO: 9–13 cmMC: 26–60 gcentruj|150pxZyzomys pedunculatus(Waite, 1896)skałoskakun gruboogonowygatunek monotypowypasma górskie Chewings, Heavitree i zachodnie MacDonnell (Terytorium Północne); zakres wysokości: do 800 m n.p.m.DC: 10,8–14 cmDO: 11–14 cmMC: 70–150 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek narażony, – gatunek krytycznie zagrożony.
Opisano również gatunek wymarły z plejstocenu stanu Queensland w Australii: Zyzomys rackhami
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Myszy