1 Batalion Celny

thumb thumb|Szkic rozmieszczenia pododdziałów 1 batalionu celnego w 1921 1 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.

Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych nr 3046/Org z dnia 24 marca 1921 w miejsce batalionów wartowniczych i batalionów etapowych utworzone zostały bataliony celne. 1 batalion celny powstał na terenie Okręgu Generalnego Warszawa na bazie 3/I batalionu wartowniczego. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych. Podlegał Komendzie Głównej Batalionów Celnych, a pod względem politycznym Ministrowi Spraw Wewnętrznych

Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej. Po sformowaniu dowództwo batalionu stacjonowało w Chorzelach. Swoje kompanie batalion rozmieścił w Lemanie, Dąbrowach, Chrzelach i Janowcu Kościelnym.

W sierpniu 1921 21 batalion celny został zluzowany przez Straż Celną i niedługo potem rozformowany. 1 i 2 kompania celna rozformowanego batalionu odeszła do 20 batalionu celnego, 3 kompania celna podporządkowana została 1 batalionowi celnemu, a 4 kc 2 batalionowi celnemu.

W listopadzie 1921 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych postanowiło powołać brygady celne. 1 batalion celny wszedł w strukturę 1 Brygady Celnej.

Późną jesienią 1921 1 batalion celny przekazał swój odcinek graniczny nowo powstałemu Inspektoratowi Straży Celnej „Chorzele”.

Rozporządzeniem MSWewn. z 21 grudnia 1921 zmieniono dotychczasowe ustalenia związane z przegrupowaniem batalionu na granicę wschodnią i po załadowaniu na stacji Raszujka, 27 grudnia batalion miał udać się nie do Lidy a do Mikaszewicz. W styczniu dowództwo batalionu przemieściło się do Korotycz, a kompanie odpowiednio do Korotycz, Kormy, Maleszewa i Radziwiłowicz. Z dniem 30 lipca 1922 o godzinie 12:00 batalion miał być zluzowany i na tym odcinku zakończyć służbę graniczną. Został zluzowany jesienią 1922 przez 19 batalion celny i przeszedł do odwodu celem gruntownego przeszkolenia i zdyscyplinowania. Po przeszkoleniu przedyslokowany został do Łachwy.

Wykonując postanowienia uchwały Rady Ministrów z 23 maja 1922, Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem z 9 listopada 1922 zmienił nazwę „Baony Celne” na „Straż Graniczna”. Wprowadził jednocześnie w formacji nową organizację wewnętrzną. 1 batalion celny przemianowany został na 1 batalion Straży Granicznej.

Służba celna Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście.

Sąsiednie bataliony 2 batalion celny w Szczuczynie ⇔ 13 batalion celny w Lubawie – VI 1921WIG – mapa operacyjna Polski 1:300 000

Kadra batalionu Dowódcy batalionu stopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskomjr piech.Julian ŻabaVI – VII 1921dowódca 4 baonu celnegokpt.Tadeusz Radziewanowski VII 1921mjrHenryk WięckowskiVIII 1921 – XI1921 I – II i VII 1922kpt.Józef Mellerowicz XII 1921 por.Józef Lisewski p.o.III - VI 1922rtm. rez.Zenobiusz KolagoVIII 1922kpt. żand.Stanisław Kohmannod 1 IX 1922

Struktura organizacyjna Ordre de Bataille 1 batalionu celnego w Chorzelach na dzień 1 czerwca 1921 kompanie1. Leman2. Dąbrowy3. Chorzele4. Janowiecdowódcypor. Włodzimierz Papizkpt. Tadeusz Radziewanowskipor. Ignacy Pańcewiczpor. Jan BuczyńskiplacówkiLeman AntoniaZaręby IGewartyKoziołDąbrowyZaręby IISmolanyŁachaŁosichaKopiejkaTrząskiZimnaPełtyChorzeleZdziętyLemanCykWasiły LeśnikiŁączkiRuchajeWólkaGołębieAntoniaSuroweRyki-BorkowoPepłówekWarmiakCzarniaJanówJanowiec KościelnyOdeB 1 batalionu celnego w Korotyczach na dzień 1 lutego 1922kompanie1. Korotycze2. Korma3. Maleszewowieś Maleszewo Wielkie, gmina Chorsk, powiat stoliński, województwo poleskie4. Radziwiłowiczeokolica Radziwiłłowicze, gmina Czemery, powiat słonimski, województwo nowogródzkiedowódcyppor. Józef Kotarbapor. Józef Lissewskipor. Karol Klingenbergpor. Jan BuczyńskiplacówkiziemiankaPrypećŻugolziemiankaMaleszewo ISuchrynziemiankaMaleszewo IISumitaziemiankaMaleszewo IIIObsycieziemiankaBorsukiDubnoziemiankaŁutkiPolski ChutorziemiankaLadoLesiczynKormaBermyKupichaRubrynSłobodaRadziwiłowiczeOdeB 1 batalionu celnego w Korotyczach na dzień 1 września 1922kompanie1. Korotycze2. Korma3. Maleszewo4. Radziwiłowiczedowódcykpt. Piotr Kancewiczpor. Józef Lissewskipor. Marcin Nowickipor. Stanisław StefanowiczplacówkiSmolarnianr 1nr 0SuchryńŻadzinnr 2nr 1SumitaWysoki Grodziecnr 3nr 2ObszycBernynr4nr 3DubnoLadanr 5nr 4ŻukiewiczeŁutkinr 6oddział kmLesiczynBorsukinr7sztab kcKupielaŁutkiwarta - sztab kcodwódSłobodaoddział kmsztab kcoddział kmwarta - sztab kcwarta - sztab kcsztab kcsztab kc

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

(sygn.110/350 i 110/351)

(sygn.137/10.)

Kategoria:Bataliony celne Kategoria:Formacje graniczne w Chorzelach Kategoria:Bataliony celne w powiecie łuninieckim Kategoria:Bataliony celne rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1921 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1922