thumb thumb 20 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych nr 3046/Org z dnia 24 marca 1921 w miejsce batalionów wartowniczych i batalionów etapowych utworzone zostały bataliony celne. 20 batalion celny powstał w granicach DOG Pomorze, a zorganizowano go na bazie 2/VIII batalionu wartowniczego. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych. Podlegał Komendzie Głównej Batalionów Celnych, a pod względem politycznym Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej.
W listopadzie 1921 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych postanowiło powołać brygady celne. 20 batalion celny znalazł się w strukturze 1 Brygady Celnej.
21 stycznia 1922 o godzinie 12:00 20 batalion celny został zluzowany przez nowo powstały Inspektorat Straży Celnej „Chojnice”. Batalion został rozwiązany, a jego 3 kompania celna miała początkowo wejść w struktury 9 batalionu celnego stacjonującego w Oświęcimiu. Ostatecznie rozkaz zmieniono i przydzielono kompanię do 12 batalionu celnego stacjonującego w Stryju. W lutym 1922 w podporządkowanie 11 batalionu celnego weszła kompania celna z byłego 20 batalionu celnego. Otrzymała numer 5/11 bc.
Służba celna 17 maja 1921 Główna Komenda Batalionów Celnych zarządziła zmiany dyslokacyjne batalionów. 3 batalion celny miał ochraniać odcinek granicy od Prądzony do Walentynowa. Sztab batalionu rozlokowany miał być w Chojnicach.
Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście.
Sąsiednie bataliony 3 batalion celny w Kościerzynie ⇔ 15 batalion celny w Chodzieży – VI 1921WIG – mapa operacyjna Polski 1:300 000
Kadra batalionu Dowódcy batalionu: stopieńimię i nazwisko, numerokres pełnienia służbykolejne stanowiskomjr pd SGWincenty KwiecińskiVI – IX 1921majorEdward Odrowąż-SypniewskiIX 1921 – I 1922
Struktura organizacyjna Ordre de Bataille 20 batalionu celnego w Chojnicach 27 lipca 1921kompanie1. Brzeźno2. Konarzyny3. Charzykowy4. Płutowo2/15 bc Sypniewodowódcypor. Bronisław Sarnowskipor. Kostrzewskipor. Lucjan Skirfałopor. Jan Szałaganpor. Franciszek OpiołaplacówkiBrzeźnoZychceleśniczówkaEdmundPustyniaBirkensteinKonarzynyStendershofHalkaDorotowoWierzchocinCiecholewoSzenfeldDąbrowaStebenkaKobyla GóraBabilonMoszczenicaWitkowoleśniczówkaNowa KarczmaDerefowicBlumfeld
Ordre de Bataille 20 batalionu celnego w Chojnicach na dzień 1 grudnia 1921kompanie1. Brzeźno2. Charzykowy3. Jerzmionki4. Sypniewodowódcypor. Bronisław Sarnowskipor. Lucjan Głodkowskippor. Ludwik Kawakpt. Mieczysław PolańskiplacówkiBrzeźnoNowa KarczmaStendershofDąbrowoBrzozowoŻychceSzenfeldHalkaWierzchocinKonarzynyMoszczenicaEdmundKełpinCiechlewoDeręgowicePustyniaBabilonBlumfeldDorotowoleśniczówkaWitkowoStebenkaZamarteleśniczówka
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.110/350 i 110/351)
Kategoria:Bataliony celne Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1922 Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1921 Kategoria:Formacje graniczne w Chojnicach Kategoria:Bataliony celne rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej