thumb Komisariat Straży Granicznej „Lipiny” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.
Geneza Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920, powołano do życia Straż Celną. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922. Komisariat Straży Celnej „Orzegów”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Straży Celnej „Tarnowskie Góry”.
W drugiej połowie 1927 przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku w jej miejsce powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną.
Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 w sprawie organizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski powołał komisariat Straży Granicznej „Lipiny”, który przejął ochronę granicy od rozwiązywanego komisariatu Straży Celnej.
Formowanie i zmiany organizacyjne Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 w sprawie organizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Lipiny” do Inspektoratu Granicznego nr 15 „Królewska Huta” i określił jego strukturę organizacyjną. Rozkazem nr 10 z 5 listopada 1929 w sprawie reorganizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i nową strukturę komisariatu. Rozkazem nr 2 z 24 sierpnia 1933 w sprawach zmian etatowych, przydziałów oraz utworzenia placówek, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski nakazał utworzyć placówkę I linii „Zgorzelec”. Rozkazem nr 1 z 29 stycznia 1934 w sprawach [...] zmian przydziałów, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski wyłączył placówkę I linii „Karol Emanuel” z komisariatu Straży Granicznej „Lipiny” i włączył w skład komisariatu Straży Granicznej „Nowa Wieś”.
Służba graniczna Sąsiednie komisariaty': komisariat Straży Granicznej „Kamień” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Paniówki” − 1928 komisariat Straży Granicznej „Kamień” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Bielszowice” − listopad 1929
Funkcjonariusze komisariatu Kierownicy/komendanci komisariatustopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskokomisarz SCMarcin Stanisz1928 – 1929do CS SGkomisarzWacław Michałowski28 VI 1929 – 29 XI 1929 kierownik komisariatu „Kolno”podkomisarzJózef Nawrot29 XI 1929 – 3 VII 1930kierownik komisariatu „Bielszowice”komisarzEmil Rogalski1 VI 1930 – 15 X 1930kierownik komisariatu „Gdynia”podkomisarzJózef Jakubiec15 X 1930 – 17 III 1932 do dyspozycjipodkomisarzKarol Doczkał17 III 1932 – 1933kierownik komisariatu „Czarnków”podkomisarzWłodzimierz Kozakp.o. 16 VI 1933 – komisarzAleksander Dzierżek7 XI 1933 – był XI 1937Zastępcy komendanta komisariatustarszy strażnikKazimierz Pelc1 V 1939 –
Struktura organizacyjna Organizacja komisariatu w kwietniu 1928: komenda − Lipiny placówka Straży Granicznej I linii „Łagiewniki” placówka Straży Granicznej I linii „Orzegów” placówka Straży Granicznej I linii „Ruda” placówka Straży Granicznej I linii „Karol Emanuel” placówka Straży Granicznej II linii „Chorzów Dworzec” placówka Straży Granicznej II linii „Lipiny” placówka Straży Granicznej II linii „Chebzie” placówka Straży Granicznej II linii „Królewska Huta” thumb Organizacja komisariatu w listopadzie 1929: 2/15 komenda − Lipiny placówka Straży Granicznej I linii „Łagiewniki” placówka Straży Granicznej I linii „Orzegów” placówka Straży Granicznej I linii „Ruda” placówka Straży Granicznej I linii „Rudzka Kuźnica” placówka Straży Granicznej I linii „Karol Emanuel” → w 1934 przeniesiono do komisariatu „Nowa Wieś” placówka Straży Granicznej I linii „Lipiny” placówka Straży Granicznej II linii „Królewska Huta” (potem Chorzów) placówka Straży Granicznej II linii „Katowice”
Organizacja komisariatu w 1936 komenda − Lipiny placówka Straży Granicznej I linii „Łagiewniki” placówka Straży Granicznej I linii „Zgorzelec” placówka Straży Granicznej I linii „Orzegów” placówka Straży Granicznej I linii „Ruda” placówka Straży Granicznej I linii „Lipiny” placówka Straży Granicznej II linii „Lipiny” placówka Straży Granicznej II linii „Chorzów” placówka Straży Granicznej II linii „Katowice”
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.187/30 do 187/41.) (sygn.191/229.) (sygn.191/159.)
Lipiny Kategoria:Formacje graniczne w Świętochłowicach Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 15 „Chorzów”