Komisariat Straży Granicznej „Rybnik” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.
Geneza Początek działalności Straży Celnej na Śląsku datuje się na dzień 15 czerwca 1922. W tym dniu polscy strażnicy celni w zielonych mundurach i rogatywkach wkroczyli na ziemie przyznane Polsce. W nocy z 16 na 19 czerwca 1922 Straż Celna przejęła ochronę granicy polsko niemieckiej na Śląsku. W ramach Inspektoratu Straży Celnej „Rybnik” zorganizowany został komisariat Straży Celnej „Rybnik”. Pierwszym kierownikiem komisariatu był komisarz Franciszek Hessek. Siedziba komisariatu znajdowała się w Rybniku, a od grudnia 1926 przeniesiono ją bliżej granicy do Orzepowic. Tam funkcjonowała się do 30 kwietnia 1928. Nie wiązało się to jednak ze zmianą nazwy komisariatu.
Placówki komisariatu SC „Rybnik”. placówka Straży Celnej „Wilcza Dolina” placówka Straży Celnej „Ochojec” placówka Straży Celnej „Golejów” placówka Straży Celnej „Zwonowice” Z czasem do komisariatu przydzielono placówki „Sumina” i „Bogunice”, a zabrano placówkę „Wilcza Dolina”. Jako zbyteczne rozwiązano placówki w Golejowie i w Zwonowicach. Placówka „Wilcza Dolina” wróciła do komisariatu w 1930 roku.
Powołanie komisariatu SG i zmiany organizacyjne Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 Straż Graniczną. Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 w sprawie organizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Rybnik” do Inspektoratu Granicznego nr 16 „Rybnik” i określił jego strukturę organizacyjną. Rozkazem nr 10 z 5 listopada 1929 w sprawie reorganizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i nową strukturę komisariatu. W 1931 zlikwidowano placówkę II linii „Orzesze”, a jej miejsce utworzono posterunek informacyjny.
Służba graniczna W 1935 komisariat ochraniał pododcinek granicy państwowej o długości 34 kilometrów 163 metrów od kamienia granicznego nr N 270 do kamienia granicznego O 107.
Sąsiednie komisariaty komisariat Straży Granicznej „Paniówki” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Kornowac” − 1928 komisariat Straży Granicznej „Knurów” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Kornowac” − listopad 1929
Funkcjonariusze komisariatu Kierownicy/komendanci komisariatustopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskokomisarzFranciszek HessekpodkomisarzIldefons KlonowskipodkomisarzMichał CzyrskikomisarzJózef Griwo-KossowpodkomisarzJózef KubickikomisarzLeopold WilczyńskiV 1928 - komisarzWacław RomiszewskikomisarzJanusz Pawłowskibył II 1933komisarzLeon Ferencowiczbył w 1934 – 24 XII 1937adiutant IOkomisarzJan Palta18 II 1938 – nadkomisarzJan Buchorzewski28 VII 1939 – Zastępcy komendanta komisariatustarszy strażnikWładysław Treit1 V 1939 –
Struktura organizacyjna thumb Organizacja komisariatu w kwietniu 1928: komenda − Rybnik podkomisariat Straży Granicznej „Szczygłowice” placówka Straży Granicznej I linii „Knurów” placówka Straży Granicznej I linii „Krywałd” placówka Straży Granicznej I linii „Wilcza” Dolina placówka Straży Granicznej I linii „Ochojec” placówka Straży Granicznej I linii „Chwałęcice” placówka Straży Granicznej I linii „Sumina”Górek placówka Straży Granicznej II linii „Szczygłowice” placówka Straży Granicznej II linii „Orzesze” placówka Straży Granicznej II linii „Rybnik”
Organizacja komisariatu w listopadzie 1929: 1/16 komenda − Rybnik placówka Straży Granicznej I linii „Wilcza” Dolina placówka Straży Granicznej I linii „Ochojec” placówka Straży Granicznej I linii „Chwałęcice” placówka Straży Granicznej I linii „Sumina” placówka Straży Granicznej II linii „Bogunice” placówka Straży Granicznej II linii „Rybnik”
Przypisy
Bibliografia
(sygn.187/30 do 187/41.) (sygn.191/719.) (sygn.191/804.) (sygn.191/159.)
Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) Kategoria:Formacje graniczne w Rybniku Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 16 „Rybnik”