thumb|Posterunek graniczny na moście w Cieszynie thumb|Posterunek graniczny na moście w Cieszynie thumb Komisariat Straży Granicznej „Cieszyn” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej w latach 1928–1939.
Geneza Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922 roku. Komisariat Straży Celnej „Cieszyn”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Granicznego Straży Celnej „Cieszyn”.
W drugiej połowie 1927 roku przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski powołał komisariat Straży Granicznej „Cieszyn”, który przejął ochronę granicy od rozwiązywanego komisariatu Straży Celnej.
Formowanie i zmiany organizacyjne Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Cieszyn” do Inspektoratu Granicznego nr 17 „Biała” i określił jego strukturę organizacyjną. Rozkazem nr 10 z 5 listopada 1929 roku w sprawie reorganizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i nową strukturę komisariatu. Rozkazem nr 3 z 27 lipca 1936 roku w sprawach reorganizacji placówek i zmian przydziałów, dowódca Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski wyłączył placówkę I linii „Pogwizdów” z komisariatu Straży Granicznej „Zebrzydowice” i przydzielił do komisariatu Straży Granicznej „Cieszyn”.
Rozkazem nr 3 z 8 września 1938 roku w sprawach reorganizacji jednostek na terenach Śląskiego, Zachodniomałopolskiego i Wschodniomałopolskiego okręgów Straży Granicznej, a także utworzenia nowych komisariatów i placówek, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski, działając na podstawie upoważnienia Ministra Skarbu z 14 października 1938 roku zarządził przeniesienie siedzib komendy obwodu „Bielsko” do Cieszyna, a komisariatu i placówki II linii „Cieszyn” do Cierlicka Górnego. Ponadto komisariat „Cieszyn” miał zorganizować nowe placówki linii w miejscowościach: Domasławice Górne, Sobieszowice Górne, Błędowice Dolne, oraz zapewnić częściową obsadę personalną nowo utworzonego komisariatu Straży Granicznej „Ligotka Kameralna”.
Służba graniczna thumb Sąsiednie komisariaty: komisariat Straży Granicznej „Zebrzydowice” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Ustroń” – 1928
Kierownicy/komendanci komisariatu stopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskokomisarzWłodzimierz Krogulski1 VII 1928 – 22 VI 1929kierownik komisariatu „Tarnowskie Góry”komisarzWilhelm Pfister1929 – XI 1933komisarzHenryk Roszkowski10 XI 1933 – był X 1935komisarzEdward Fox1 VI 1938 - 29 X 1938kwatermistrz K.Ob. „Cieszyn”
Struktura organizacyjna thumb|Szkic komisariatu SG „Cieszyn” thumb|Mapa Inspektoratu „Bielsko” z naniesionymi szlakami i punktami przemytniczymi Organizacja komisariatu w kwietniu 1928: komenda – Cieszyn placówka Straży Granicznej I linii „Boguszowice” placówka Straży Granicznej I linii „Cieszyn” placówka Straży Granicznej I linii „Puńców” placówka Straży Granicznej II linii „Cieszyn”
Organizacja komisariatu w listopadzie 1929: 1/17 komenda – Cieszyn placówka Straży Granicznej I linii „Boguszowice” placówka Straży Granicznej I linii „Cieszyn” placówka Straży Granicznej I linii „Puńców” placówka Straży Granicznej II linii „Bielsko” placówka Straży Granicznej II linii „Cieszyn”
Organizacja komisariatu w 1935: komenda – Cieszyn placówka Straży Granicznej I linii „Boguszowice” placówka Straży Granicznej I linii „Cieszyn” placówka Straży Granicznej I linii „Puńców” placówka Straży Granicznej II linii „Cieszyn”
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.187/30 do 187/41.)
(sygn.191/159.)
Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) Kategoria:Formacje graniczne w Cieszynie Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) rozmieszczone na granicy polsko-czechosłowackiej Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 17 „Biała”