Dynamika (gr. dynamikós oznaczające: posiadający siłę) – jeden z elementów dzieła muzycznego, określający siłę dźwięku.

Większość instrumentów muzycznych cechuje się możliwościami wydobycia dźwięków o zróżnicowanej głośności.

Wyróżnia się dwa zasadnicze odcienie dynamiczne: f (forte) – głośno; p (piano) – cicho. Oba odcienie występują w kilku stopniach natężenia: Nazwa włoska Oznaczenie Znaczeniefortississimo, fortissimo possibile fff możliwie najgłośniejfortissimo ff bardzo głośnoforte f głośnomezzo forte mf średnio głośnomezzo piano mp średnio cichopiano p cichopianissimo pp bardzo cichopianississimo, pianissimo possibile ppp możliwie najciszej(quasi) niente n (prawie) bezgłośnie

Pomiędzy mf i mp występuje tylko niewielka różnica głośności.

Dobór natężenia dźwięku w dużej mierze zależy od interpretacji i od umiejętności technicznych. Na przykład kontrastowanie pomiędzy pp i ppp wymaga dobrego opanowania instrumentu i jest niezwykle trudne dla początkujących instrumentalistów. Podobnie wydobycie fff wymaga często użycia znacznej siły, ale przy zachowaniu nadal mieszczącej się w granicach percepcji muzycznej barwy dźwięku.

Zmiany dynamiczne

Cały utwór może być skomponowany w tym samym odcieniu dynamicznym lub dynamika może być zmienna w czasie. Zmiany dynamiczne mogą być raptowne lub następować stopniowo. Oznaczane są graficznie lub słownie: crescendo (cresc.) - stopniowy wzrost dynamiki dźwięku; più forte (più f) - głośniej; diminuendo (lub decrescendo) (dim. lub decresc.) - stopniowy spadek dynamiki; più piano (più p) - ciszej; al niente - spadek dynamiki aż do zaniku dźwięku;

Nagłe zmiany dynamiczne, często ograniczające się do jednej nuty, zaznaczane są akcentem, wyrażanym graficznie lub słownie, np.: subito forte (sf) - nagle głośno; sforzato, sforzando (sfz) - akcentując; subito piano (sp) - nagle cicho.

Inne określenia

Istnieje ponadto wiele określeń, odnoszących się do bliższego wyrażania siły brzmienia, np.:

Nazwa włoska Znaczenie accentuato zaznaczając, akcentując agitato burzliwie con forza z siłą con fuoco ogniście, z temperamentem con tutta la forza z całą siłą marcato zaznaczając, akcentując mezza voce półgłosem non troppo nie zanadto più więcej, bardziej (np. più forte) simile w ten sam sposób sotto voce półgłosem súbito nagle (np. súbito forte) tutti wszyscy una corda na jednej strunie (na fortepianie oznacza użycie lewego pedału, a więc grę piano).

Kategoria:Teoria muzyki