Stanisław Bilmin (ur. 11 września 1894 w Chodorówce, zm. 9–11 kwietnia 1940 w Katyniu) – major piechoty Wojska Polskiego, inżynier agronom, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Emiliana i Amelii z Zaniewskich, urodzony 11 września 1894 w Chodorówce, w ówczesnym powiecie sokólskim guberni grodzieńskiej. W okresie szkolnym był działaczem młodzieżowego stowarzyszenia niepodległościowego. Ukończył gimnazjum realne w Grodnie, w którym późną wiosną 1913 złożył egzamin dojrzałości. W latach 1914–1915 ukończył dwa semestry w Instytucie Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa w Puławach.

1 października 1915 został zmobilizowany do armii rosyjskiej i skierowany do Aleksandryjskiej Szkoły Wojskowej w Moskwie. Po odbyciu w 1917 przeszkolenia w szkole wojskowej w Moskwie został mianowany podporucznikiem. W 1918 w Wojsku Polskim we Francji w randze porucznika.

Od 1919 walczył w szeregach 2 pułku strzelców pieszych pod Równem, Izamiczami, Słuczem, Zamościem i Łuckiem. Od grudnia 1919, po ukończeniu kursu dowódców w Szkole Aplikacyjnej Oficerów Piechoty w Rembertowie, dowodził kompanią, a następnie batalionem w 44 pułku strzelców Legii Amerykańskiej. 19 sierpnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu kapitana, w piechocie, w grupie oficerów byłej armii gen. Hallera. W 1920 dostał urlop z wojska. 10 października 1920 został ranny w bitwie pod wsią Kuka. Za postawę wykazaną podczas walk, 13 kwietnia 1921 otrzymał krzyż „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie – podpisanym przez generała Władysława Sikorskiego – czytamy m.in.:

W 1924 został przeniesiony do rezerwy. W 1925 ukończył studia na Wydziale Rolniczym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie i w kwietniu tego roku uzyskał tytuł inżyniera agronoma. Przed II wojną światową był ostatnim właścicielem majątku – dworu Łosośna Mała, z wieżyczki którego widać było Grodno. W 1929 odbył ćwiczenia rezerwy w 76 pułku piechoty w Grodnie, a w 1929 i 1932 w 41 pułku piechoty w Suwałkach. Na stopień majora został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 60. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty. W dalszym ciągu pozostawał w ewidencji KRU Grodno.

3 września 1939, w czasie kampanii wrześniowej, został mianowany komendantem obrony przeciwlotniczej w Grodnie. Po agresji ZSRR na Polskę, 27 września 1939 dostał się do niewoli sowieckiej. Od kwietnia 1940 przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku. Między 7 a 9 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego (lista wywózkowa nr 014 z 4 kwietnia 1940), pozycja 2. Między 9 a 11 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W Lesie Katyńskim prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 jego ciało zidentyfikowano podczas ekshumacji nadzorowanych przez Niemców pod numerem 374 – raport dzienny z 21 kwietnia 1943. Przy zwłokach Stanisława Bilmina odnaleziono dowód osobisty. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK, pod numerem 0374.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Był żonaty z Wiktorią Bilminówną, z którą miał córkę Marię Magdalenę Danutę (ur. 20 lutego 1928) i syna Jana Stanisława (ur. 27 listopada 1935).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2156 – 13 kwietnia 1921 Krzyż Walecznych Krzyż Kampanii Wrześniowej – pośmiertnie 1 stycznia 1986 Krzyż Wojenny (Francja) Order Świętej Anny 4 stopnia Order Świętego Stanisława 3 stopnia

Upamiętnienie 8 października 2009, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, uczniowie z Kuźnicy posadzili Dąb Pamięci Stanisława Bilmina.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Obrońcy Grodna (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Oficerowie 44 Pułku Strzelców Legii Amerykańskiej Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojennym (Francja) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polscy inżynierowie agronomowie Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1940