Jan Mikołaj Kossowski (ur. 5 grudnia 1888 w Wąwolnicy, zm. 13 lub 14 kwietnia 1940 w Katyniu) – rotmistrz Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Urodził się 5 grudnia 1888 w Wąwolnicy, w ówczesnym powiecie nowoaleksandryjskim guberni lubelskiej, w rodzinie Karola i Michaliny z Dobraczyńskich. Ukończył szkoły w Zwierzyńcu i Petersburgu. W latach 1905–1917 w armii rosyjskiej. Ukończył szkołę podchorążych w Petersburgu, przydzielony do Izmaiłowskiego Pułku Lejb Gwardii. 11 lipca 1914 został zmobilizowany do 71 bielowskiego pułku piechoty w Puławach i wysłany na front. Był trzykrotnie ranny. W 1918 wstąpił do I Korpusu Polskiego w Rosji generała Józefa Dowbora-Muśnickiego. Służył w 6. szwadronie 2 pułku ułanów.

W czasie wojny z Ukraińcami walczył w szeregach 3 pułku ułanów (30 grudnia 1918 przemianowanego na 7 pułk ułanów) na stanowisku dowódcy plutonu karabinów maszynowych. Wyróżnił się 16 stycznia 1919 w czasie wypadu na Żółkiew, w czasie którego został ciężko ranny w brzuch i rękę. W 1920, w czasie wojny z bolszewikami walczył w 201 ochotniczym pułku szwoleżerów jako dowódca szwadronu karabinów maszynowych. Za bohaterstwo w boju został odznaczony orderem „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.:

28 lutego 1921 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w kawalerii, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej. 23 października 1921 został przeniesiony do rezerwy. Posiadał przydział w rezerwie do 3 pułku szwoleżerów. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu rotmistrza ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 180. lokatą w korpusie oficerów rezerwy jazdy.

Po zwolnieniu z wojska wrócił do rodzinnej miejscowości. Od 1923 do 31 sierpnia 1928 był funkcjonariuszem Straży Celnej w Grajewie. 15 października 1929 rozpoczął służbę w Straży Więziennej w stopniu aspiranta w więzieniu w Lublinie, a po 24 czerwca 1933 w Zamościu. Po przejściu w 1935 na emeryturę był prezesem Ochotniczej Straży Pożarnej w Wąwolnicy.

W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Lublin Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr II. Był wówczas w grupie oficerów „powyżej 40 roku życia”. Z dniem 31 grudnia 1938 został przeniesiony do pospolitego ruszenia, pozostając w ewidencji Komendy Rejonu Uzupełnień Puławy.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 zmobilizowany do taborów 18 Dywizji Piechoty. Uczestniczył w walkach pod Solcem nad Wisłą i Chełmem Lubelskim. Po agresji ZSRR na Polskę wzięty do niewoli sowieckiej w miejscowości Werba pod Włodzimierzem Wołyńskim, osadzony w więzieniu kijowskim, a potem w obozie jenieckim w Kozielsku. 11 lub 12 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa 022/2 z 9 kwietnia 1940, pozycja 62 (teczka personalna 3956). 13 lub 14 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 został zidentyfikowany podczas ekshumacji nadzorowanych przez Niemców, pod numerem 1388 – dosł. opisany jako Kosowski Jan Nikolaj. Przy jego szczątkach znaleziono książkę oficerską, legitymację nadania Krzyża Virtuti Militari oraz wstążkę tegoż krzyża. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 01388.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majoraDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Jan Mikołaj Kossowski był żonaty z Teodozją z Sienkowskich, z którą miał ośmioro dzieci: Janinę (ur. 1920), Bogumiła (ur. 1922), Zdzisława (ur. 1924), Dobrosława (ur. 1926), Wojciecha (ur. 1928), Macieja (ur. 1931), Bartłomieja (ur. 1935) i Marię Magdalenę Blombergową (ur. 1936).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2738 – 1921 Krzyż Walecznych dwukrotnie Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka za Rany i Kontuzje z jedną gwiazdką

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Wąwolnicy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 7 Pułku Ułanów Lubelskich Kategoria:Oficerowie 3 Pułku Szwoleżerów Mazowieckich Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Rotmistrzowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze I Korpusu Polskiego w Rosji 1917–1918