Wu-Tang Clan (wym. //) – amerykańska grupa hip-hopowa założona pod koniec 1992 roku na nowojorskim Staten Island. Początkowo grupa składała się z dziewięciu członków — rapera i producenta RZA oraz raperów: GZA, Ghostface Killah, Method Mana, Raekwona, U-God, Ol’ Dirty Bastarda, Inspectah Decka i Masta Killa, a w późniejszych latach półoficjalnym członkiem został również Cappadonna. Wu-Tang Clan zasłynął z łączenia muzyki hip-hop z różnymi filozofiami wschodu, jak również islamem, w szczególności jego synkretycznym ruchem Pięcioprocentowców, do którego należy większość członków zespołu.

Wu-Tang Clan wymieniany jest jako jedna z najważniejszych i najbardziej wpływowych grup w historii muzyki rozrywkowej, plasując się na wielu listach. Ich debiutancki album, Enter the Wu-Tang (36 Chambers), uważany jest jeden z najważniejszych albumów hip-hopowych w historii i kamień milowy, który spopularyzował na nowo hip-hop ze Wschodniego Wybrzeża (zjawisko nazywane często po wieloletniej dominacji hip-hopu z Zachodniego Wybrzeża) oraz dał podwaliny pod takie gatunki jak hardcore hip-hop. W 2003 roku album uplasował się na 387. miejscu listy 500 albumów wszech czasów według magazynu Rolling Stone.

W 2026 roku grupa została wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame.

Historia 1985–1992: All in Together Now i początki Wu-Tang Clanu thumb|left|RZA – pomysłodawca i założyciel grupy W połowie lat 80. raper/producent Robert „RZA” Diggs (ówcześnie znany pod pseudonimem The Scientist) oraz dwóch kuzynów, Gary „GZA” Grice (wtedy The Genius) oraz Russel „Ol’ Dirty Bastard” Jones (wtedy Ason Unique), stworzyli zespół o nazwie FOI: Force of the Imperial Master, która później zmieniła nazwę na All In Together Now. W wywiadzie dla hiphopcore.net RZA powiedział: „All In Together Now nigdy nie podpisało umowy z żądną wytwórnią. Ja, GZA i Ol’ Dirty Bastard mieliśmy grupę FOI: Force of the Imperial Master. Nagraliśmy utwór „All In Together Now”, który krążył na kasetach na całym Brooklynie, Staten Island, Nowym Jorku aż do samego Miami.”„All In Together Now was never signed to no label. See, me, GZA and ODB had a crew called FOI: Force of the Imperial Master, nahmean? We made a song, called ‘All In Together Now’, which became famous on tapes throughout Brooklyn, Staten Island, New York, all the way down to Miami.”.. W wydanej w 2007 roku książce Check the Technique: Liner Notes for Hip-Hop Junkies GZA opisał All In Together Now następującymi słowami:

W 1988 roku przy pomocy przyjaciela GZA, Melquana, członka grupy Divine Force, którego ojciec był właścicielem wytwórni Jamaica Records, RZA i GZA podpisali umowę z Jamaica Records, a Melquan został ich menadżerem. Dzięki układom z Jamaica Records GZA wynegocjował kontrakt na jeden album z Cold Chillin’ Records, a RZA podpisał umowę z Tommy Boy Records na singel z możliwością wydania albumu.

Melquan przedstawił GZA i RZA młodemu producentowi o pseudonimie Easy Mo Bee, który w tamtym okresie zadebiutował w wydanym w 1988 roku albumie It’s a Big Daddy Thing Big Daddy Kane’a. Za namową wytwórni i samego menadżera Easy Mo Bee zgodził się w dużej mierze wyprodukować debiutancki album GZA (wydany pod pseudonimem The Genius), zatytułowany Words from the Genius, który światło dzienne ujrzał w lutym 1991 roku. Z powodu bardzo słabej promocji albumu płyta przeszła prawie całkowicie bez echa, co nie pozwoliło na przedłużenie kontraktu z wytwórnią. W tym samym roku ukazał się debiutancki singel RZA (wydany pod pseudonimem Prince Rakeem), Ooh I Love You Rakeem. Podobnie jak przy albumie GZA RZA nie zyskał rozgłosu, a dodatkowo w późniejszych wywiadach narzekał na brak możliwości realizowania własnej wizji artystycznej, co było jednym z powodów powołania do życia Wu-Tang Clanu. U-God w swojej autobiografii napisał: „W Tommy Boy zdecydowali się na singel „Ooh I Love You Rakeem”. Było jasne, że wytwórnie próbowały powtórzyć sukces takich artystów, jak Big Daddy Kane czy Eric B. & Rakim.”„At Tommy Boy, they settled on the „Ooh I Love You Rakeem” single. It was obvious the labels were trying to re-create the success of artists like Big Daddy Kane and Eric B. & Rakim.”.

Po nieudanym debiucie RZA skupił się na stworzeniu nowego zespołu, z którym mógłby realizować się muzycznie. Od początku lat 90., na większą bądź mniejszą skalę, tworzył nagrania demo z każdym z członków nieistniejącej wtedy jeszcze grupy, jednocześnie zajmując się handlem narkotykami ze swoim kuzynem Ol’ Dirty Bastardem i Ghostface Killah w Steubenville w stanie Ohio. Pewnego dnia, podczas konfliktu między handlarzami narkotyków, doszło do strzelaniny, podczas której Ghostface został raniony w szyję, a RZA został oskarżony o próbę usiłowania zabójstwa jednego z dilerów, za co groziło mu 8 lat więzienia. Zeznając, że była to obrona konieczna, RZA został oczyszczony z zarzutów i od tamtego momentu postanowił w pełni poświęcić się muzyce. 1991 roku powstała pierwsza wersja utworu „Method Man”, który potem znalazł się na debiutanckim longplayu Wu-Tangu. W 1992 roku RZA przeprowadził się na Stapleton na Staten Island pod 234 Morningstar Road, gdzie kontynuował tworzenie pierwszych nagrań Wu-Tangu i gdzie zarejestrował swoją pierwszą wytwórnię Wu-Tang Production, Inc. W połowie 1992 roku RZA skompletował całą grupę (do grupy nie należał wtedy jeszcze Masta Killa), którą nazwał Wu-Tang Clan. Grupa nagrała swój pierwszy oficjalny singel, zatytułowany „Protect Ya Neck” (na stronie B znalazła się pierwsza wersja utworu „Tearz”, zatytułowana „After the Laughter Comes Tears”), który następnie został wydany własnym sumptem (numer katalogowy PR 234) przez Wu-Tang Records pod koniec 1992 roku. Utwór zyskał ogromną popularność w podziemiu muzycznym, co pozwoliło zostać zauważonym przez właścicieli wytwórni muzycznych, którzy chcieli podpisać kontrakt z zespołem. Zrażony poprzednimi doświadczeniami w przemyśle muzycznym, RZA zdecydował się podpisać kontrakt z wytwórnią, która zgodzi się zawrzeć umowę z całą grupą, natomiast każdy z członków indywidualnie będzie miał możliwość zawarcia kontraktu i wydawania własnej muzyki w innej wytwórni. Alvin Blanco w książce The Wu-Tang Clan and RZA: A Trip through Hip Hop’s 36 Chambers stwierdził, że „głównym celem planu Wu-Tang Clanu było to, by każdy członek mógł stać się gwiazdą solową na swoich własnych warunkach”„A key part of Wu-Tang Clan’s master plan was always for its individ-ual members to become solo stars in their own right.”..

Jedyną wytwórnią, która zgodziła się spełnić te warunki, była nowa wytwórnia Loud Records, założona przez Steve’a Rifkinda. Po finalizacji kontraktu z Loud Records Wu-Tang Clan rozpoczął pracę nad swoją debiutancką płytą.

1993–1996: Enter the Wu-Tang (36 Chambers) i pierwsze solowe projekty W maju 1993 roku Loud Records zdecydował się dotłoczyć singel „Protect Ya Neck”, by promować zbliżającą się premierę albumu grupy, zmieniając stronę B z „After the Laughter Comes Tears” na „Method Man”. Pomimo nie najlepszych notowań na listach krajowych (40. miejsce na liście Hot R&B Songs), utwór odbił się szerokim echem w podziemiu, stając się hitem w lokalnych stacjach hip-hopowych w Stanach Zjednoczonych. W sierpniowym wydaniu magazynu The Source pierwsza zwrotka utworu otrzymała nagrodę Hip-Hop Quotable za najlepszą zwrotkę miesiąca. Po sukcesie singla grupa kontynuowała pracę nad płytą, która finalnie została wydana 9 listopada 1993 roku pod tytułem Enter the Wu-Tang (36 Chambers). Nazwa albumu została zaczerpnięta z dwóch filmów kung-fu, mianowicie Wejście smoka () oraz 36 komnata Shaolin ()„It also gives us the partial title to our first album Enter the Wu-Tang (36 Chambers) which we actually took Enter from Enter the Dragon”.. Wydawnictwo zadebiutowało na 41. miejscu notowania Billboard 200, rozchodząc się w nakładzie 30 tysięcy kopii w pierwszym tygodniu sprzedaży, co na ówczesne czasy nie było wysokim wynikiem, jednak uwzględniając koszt wyprodukowania albumu (36 tysięcy dolarów) umożliwiło dalszą promocję wydawnictwa.

Kolejnym singlem z albumu był utwór „C.R.E.A.M.”, który został wydany 31 stycznia 1994 roku i do którego został zrealizowany teledysk. Utwór zyskał ogromną popularność, stając się jednym z największych hitów grupy za sprawą refrenu, który stał się również kultowy w środowisku hip-hopowym, będąc samplowanym i interpolowanym przez innych artystów ponad 250 razy. Dodatkowo, wyraz „cream” wszedł do potocznego języka angielskiego oznaczając pieniądze. Krajową rozpoznawalność dał singlowi występ w programie Arsenio Hall, który U-God wspomina tak:

Po sukcesie albumu każdy z raperów rozpoczął prace na albumami solowymi, które według założeń RZA miały ukazać się w różnych wytwórniach niezależnych od Loud Records, co miało ułatwić dominację na rynku amerykańskim. Na ówczesne czasy był to bezprecedensowy ruch, który RZA w swojej książce The Wu-Tang Manual określił „planem pięcioletnim” (ang. the five-year plan).

Pierwszym artystą, który rozpoczął działalność poza grupą, był sam RZA, który w 1994 roku wydał album 6 Feet Deep, nagrany razem z częścią side-projectu Gravediggaz, w którego skład wchodził również , znany z występów w grupie De La Soul, Poetic oraz Frukwan. Album był dużym kamieniem milowym w rozwoju podgatunku hip-hopu zwanego horrorcorem, jednak nie osiągnął ogromnego rozgłosu w głównym nurcie muzycznym.

Artystą, który jako pierwszy z grupy wydał solowy album, był Method Man, który 15 listopada 1994 roku zadebiutował albumem Tical.

Logo Wu-Tang Clan thumb|300px|Logo Wu-Tang Clan i jego twórca Allah Mathematics podczas koncertu w Paryżu Charakterystyczne logo grupy przedstawiające literę „W” zostało zaprojektowane przez wieloletniego przyjaciela i DJ-a grupy, a ówczesnego writera graffiti, Mathematicsa w 1992 roku. Zostało stworzone na prośbę RZA i miało znaleźć się na naklejkach promocyjnych grupy jeszcze przed wydaniem pierwszego singla. W 2017 roku Mathematics w wywiadzie dla CBC powiedział:

Logo to zostało później użyte jako okładka do albumu demo grupy, znanego pod nazwą Wu-Tang Demo Tape, który wyciekł do Internetu na początku XXI wieku.

Pierwsze oficjalne logo Wu-Tang Clanu pojawiło się na okładce singla „Protect Ya Neck”, wydanego pod koniec 1992 roku i od tamtego czasu stało się znakiem rozpoznawalnym grupy. Symbol grupy uważany jest za jeden z najbardziej rozpoznawalnych w historii hip-hopu i wielokrotnie znajdował się na szczytach list najbardziej rozpoznawalnych logo.

Muzycy Skład

Oś czasu

Dyskografia

Enter the Wu-Tang (36 Chambers) (1993) Wu-Tang Forever (1997) The W (2000) Iron Flag (2001) 8 Diagrams (2007) A Better Tomorrow (2014) Once Upon a Time in Shaolin (2015)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Oficjalna strona grupy Wu-Tang Clan na Facebooku Wu-Tang Clan na Twitterze

Wu-Tang Clan Kategoria:Amerykańskie zespoły hip-hopowe Kategoria:Członkowie Rock and Roll Hall of Fame Kategoria:Supergrupy Kategoria:Amerykańscy zdobywcy platynowych płyt