Romuald Borysowicz (ur. w Mińsku, zm. 20–22 kwietnia 1940 w Katyniu) – major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Karola urodzony 14 września 1895 w Mińsku. Dekretem nr 203 Naczelnego Wodza z 13 grudnia 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego (w grupie oficerów I Korpusu Polskiego i armii rosyjskiej) w stopniu porucznika i zaliczeniem do oficerów rezerwy W 1923 jako kapitan rezerwy ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 1607 lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty był przydzielony do kadry 86 pułku piechoty w Mołodecznie. Przemianowany na oficera zawodowego w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 maja 1924 w korpusie oficerów piechoty. Później został przeniesiony do 13 pułku piechoty w Pułtusku. W 1931 pełnił obowiązki dowódcy batalionu. Na tym stanowisku ówczesny inspektor armii gen. dyw. Edward Śmigły-Rydz wystawił mu następującą opinię: „Bardzo energiczny i samodzielny, duża ambicja. Dobry administrator. Wymagający, ale lubiany. Dobry wychowawca. Ponad przeciętny”. 17 marca 1933 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza. 1 kwietnia 1933 został dowódcą 1 kompanii granicznej „Kurhany”. Na stopień majora został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1937 i 18. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W marcu 1939 pełnił służbę w 30 pułku piechoty w Warszawie na stanowisku dowódcy III batalionu.
Na czele III batalionu walczył w kampanii wrześniowej 1939. Dowodzony przez niego pododdział bronił odcinka od wsi Podłężyce do wsi Beleń i Beleń-Zagórze na głównej linii obrony na Warcie. W czasie dwudniowej obrony odcinka poległo 40% oficerów, a stany osobowe niektórych kompanii zmniejszyły się o połowę. W kartotece jenieckiej Polskiego Czerwonego Krzyża znajduje się informacja, że major Borysowicz „ciężko ranny w pierwszych dniach września 1939 w czasie walk n/Warta, przekazany do szpitala w Dubnie, gdzie zginął zamordowany przez bolszewików”.
Inne okoliczności i miejsce śmierci Romualda Borysowicza przedstawia Witold Jarno w książce Strzelcy Kaniowscy w latach 1919–1939, Warszawa 2004, s. 250, 355. Mjr R. Borysowicz poległ 5 września 1939 pod Beleniem prowadząc kontratak na pozycje zajęte przez Niemców i spoczywa w zbiorowej mogileJózef Szubzda, Mogiły żołnierzy września 1939 r. na sieradzkiej ziemi „Na Sieradzkich Szlakach”, Nr 3 /95/, 2009, R.XXIV, s. 47–48.. Nazwisko Romualda Borysowicza widnieje na tablicy przy pomniku, w północnej części Cmentarza Wojennego w Strońsku.
Według autorów opracowania „Убиты в Катыни” trafił do niewoli sowieckiej i od 26 marca 1940 był przetrzymywany w obozie jenieckim w Kozielsku. Jego nazwisko jest wymienione w rozkazie Zarządu NKWD z tego dnia, dotyczącym wyjaśnienia danych i uzupełnień akt rejestracyjnych 16 jeńców wojennych w tym obozie. Między 19 a 21 kwietnia 1940 przekazano go do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa 035/4 z 16 kwietnia 1940. Między 20 a 22 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie po 60 latach otwarto oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne, jednak Romuald Borysowicz nie został zidentyfikowany.
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”, a jego nazwisko znajduje się w zestawieniu „Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie” pod nr 324.
Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, został posadzony Dąb Pamięci przy ul. Lwowskiej w Chełmie, przez Stowarzyszenie Forum Polskie Stowarzyszenie „Na Chełmskiej”.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari – pośmiertnie, 13 września 1939 przez dowódcę Armii „Warszawa” gen. dyw. Juliusza Rómmla Krzyż Walecznych Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Mińsku Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1940