thumb|Owocniki na pniu buka Ascodichaena rugosa Butin – gatunek grzybów z typu workowców (Ascomycota).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Ascodichaenaceae, Rhytismatales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy zdiagnozowany został przez Karola Linneusza jako Lichen rugosus w 1753 r. Później zaliczany był do różnych rodzajów (Dichaena, Heterographa, Hysterina, Hysterium, Opegrapha, Phloeoscoria, Polymorphum, Psilospora, Radulum, Schizoderma, Verrucaria). W 1977 r. Heinz Butin przeniósł go do rodzaju Ascodichaena. Teleomorfa po raz pierwszy zdiagnozowana została w 1977 r. we Francji na dębie bezszypułkowym. Ma ponad 30 synonimów. Niektóre z nich. Dichaena faginea (Pers.) Sacc. 1883 Opegrapha faginea Pers. 1794 Opegrapha rugosa (F.H. Wigg.) Schaer. 1823 Phloeoscoria faginea (Pers.) Wallr. 1825 Schizoderma fagineum (Pers.) Chevall. 1826
Morfologia i rozwój Rozwija się na korze drzew. Jest pospolity, ale głównie na bukach, gdzie występuje w postaci anamorfy. Na korze buków występuje w rozproszeniu, lub tworzy gęste skupiska. W Magurskim Parku Narodowym (MPN) stwierdzono jego występowanie na 8,6% buków, głównie na szyjce korzeniowej i dolnej części pnia do wysokości około 2 m, częściej na północnej stronie pniPiotr Rojek. Występowanie symptomów chorobowych i wybranych czynników biotycznych związanych ze zjawiskiem zamierania buka (Fagus sylvatica L.) w drzewostanach Magurskiego Parku Narodowego. Acta Agrobotanica vol. 8, z. 2-2005, s. 441–452.. Na dębie występuje bardzo rzadko, ale w postaci teleomorfy. Rozwija się ona latem, spermogonia dojrzewają w ciągu około 1- 2 miesięcy. Na buku pyknidia wytwarzane są sukcesywnie co roku na tej samej podkładce.
W trakcie badań prowadzonych w MPN, Piotr Rojek zauważył, że będący szkodnikiem buków czerwiec Cryptococcus fagisuga unika miejsc zasiedlonych przez Ascodichaena rugosa. Grzyb ten chroni więc pień buka przed atakiem tego szkodnika.
Występowanie i siedlisko Znany jest głównie w Europie, w tym również w PolsceMaria Alicja Chmiel, Checklist of Polish Larger Ascomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences Kraków, 2006, .. Poza Europą notowany na nielicznych stanowiskach w Chile i w Kanadzie.
Przypisy
Kategoria:Ascodichaenaceae Kategoria:Mykobiota Polski