Herbst stwierdziła w 2016, że ten „kryzys trwa nieprzerwanie od dziesiątków lat”. Według przeglądu historycznego Ministerstwa Rozwoju z 2020, sytuację komplikowała stale silna presja demograficzna i urbanizacyjna. Pod koniec lat siedemdziesiątych rząd ograniczył wsparcie dla publicznego budownictwa komunalnego (z całkowitą przerwą w latach 1976–1981), skupiając się na spółdzielczości mieszkaniowej. Braki lokalowe pogłębiały się szczególnie od załamania gospodarczego w 1979, co ujawniały wyniki spisów powszechnych i czemu poświęcały uwagę m.in. prace Instytutu Gospodarki Mieszkaniowej. W następstwie transformacji ustrojowej nowe władze wycofały się także ze wspierania spółdzielczości, na rzecz samego budownictwa własnościowego. Ono również borykało się jednak z nieporządkiem prawnym oraz słabą organizacją i kondycją finansową sektora prywatnego, szczególnie w warunkach wysokiej inflacji. Jak wspominała Herbst, po zmianie ustrojowej przygotowała z Bratkowskim tekst Memoriał mieszkaniowy, w oparciu o wcześniejsze prace i dane m.in. IGM oraz Banku Światowego i doświadczenia np. Niemiec, proponujący rozwiązania dla problemów zarówno prywatnego, spółdzielczego, jak i publicznego mieszkalnictwa. Publikacja zdobyła uznanie i wsparcie m.in. Jacka Kuronia, dzięki czemu przerodziła się w rządowy projekt reform. Jej postulaty zostały ok.