W ramach prac przygotowawczych Wojciech Kossak udał się do Archiwum Ministerstwa Wojny w Wiedniu, by odszukać plany kampanii roku 1812. Julian Fałat wynajął w Berlinie budynek, rotundę przy Herwarthstrasse 4, w którym zmieścić się mogło belgijskie płótno firmy Mommena, rozwinięte wokół okręgu o średnicy blisko 37 metrów. Obaj artyści gromadzili materiały dotyczące umundurowania i uzbrojenia. Szereg materiałów otrzymali ze zbiorów malarza Jana Rosena. Przed przystąpieniem do pracy Kossak z Fałatem odwiedzili tereny nad Berezyną, przygotowywali szkice i kompletny zarys kompozycyjny. Zarys ten składał się z czterech części o wymiarach 120 × 300 cm: 1. Mosty na Studziance (lewy most, pejzaż i ludzie w wykonaniu Fałata; prawy most Kossaka); 2. Wzgórze Stachowej (krajobraz Fałata; partie figuralne Kossaka); 3. Szarża szwoleżerów, palenie sztandarów na tle wsi Bryl (krajobraz Fałata; partie figuralne Kossaka); 4. Cmentarz, biwak starej gwardii na tle w oddali Wesołowo i błota Berezyny (krajobraz Fałata, partie figuralne Kossaka). Kossak zanotował w swych Wspomnieniach, że postanowiono przedstawić wydarzenia, które rozegrały się 28 listopada 1812 roku o godzinie drugiej po południu.