Wczasy wagonowe – wczasy, których uczestnicy nocują w wagonach. Mogą być stacjonarne, kiedy wagon stoi w miejscu, mogą być również mobilne, podczas których wczasowicze przemieszczają się.
Historia Po raz pierwszy pomysł wczasów wagonowych pojawił się w latach 30. XX wieku, a pierwsze wczasy zorganizowano w dniach 1–12 lipca 1939 w Mikuliczynie w dolinie Prutu; wczasowicze wypoczywali w pięciu kempingowych wagonach mieszkalnych i jednym kąpielowym. Turnus kosztował uczestników 88 złotych od osoby, przy średnim zarobku miesięcznym pracownika fizycznego 150-180 złotych miesięcznie. Był to jedyny taki turnus przed wojną, wkrótce wagony przejęło wojsko, a podczas wojny trafiły w ręce niemieckie.
Idea odżyła zaraz po zakończeniu II wojny światowej. Już w 1946 zorganizowano wczasy wagonowe, m.in. w Bukowinie Tatrzańskiej oraz w Hallerowie. Z uwagi na zniszczenia wojenne pierwsze turnusy nie były dostępne dla całej Polski; korzystali z nich głównie kolejarze z Pomorza i Krakowa. W ten sam sposób organizowano kolonie letnie dla dzieci;