Bitwa pod Nową Wsią – bitwa stoczona 19 lutego 1831 roku w czasie powstania listopadowego między wojskami polskimi a rosyjskimi, zakończona zwycięstwem wojsk polskich. 260px|right Tło historyczne Już w grudniu 1830 wybitni polscy sztabowcy Wojciech Chrzanowski, Ignacy Prądzyński i Dezydery Chłapowski wysuwali plany operacji obronno-zaczepnych. Prądzyński i Chrzanowski proponowali stoczenie na bliskich lub dalszych przedpolach stolicy walnej bitwy. Najbardziej ofensywny w swoich planach Chłapowski proponował przenieść działania wojenne na Wołyń, oddzielić siły rosyjskie zgrupowane na północy (korpus Dybicza) od idących z Ukrainy i wkroczyć na Litwę. Podobne koncepcje zgłaszali: Piotr Szembek, Henryk Dembiński, Roman Sołtyk i Józef Dwernicki. Plany te zostały odrzucone przez dyktatora powstania Józefa Chłopickiego, który widział jeszcze możliwość porozumienia z cesarzem Mikołajem I Romanowem. Józef Dwernicki przewidywał, że Dybicz nie ograniczy się do ataku tylko od strony Brześcia Litewskiego, ale że Warszawa zagrożona będzie też od południa.