Rozwój kolei i infrastruktury komunikacyjnej sprzyjał szybkiej industrializacji. W sąsiedztwie torów kolejowych powstawały zakłady przemysłowe, składy i warsztaty, a wokół nich rozwijała się zabudowa mieszkaniowa przeznaczona m.in. dla robotników. Proces ten odegrał szczególną rolę w powstaniu i rozwoju Nowej Pragi oraz przemianach Szmulowizny i Kamionka.
W drugiej połowie XIX wieku rozbudowywano również infrastrukturę miejską i instytucje publiczne. Powstawały szkoły, szpitale, obiekty religijne i nowe ulice. W latach 1887–1904 wzniesiono monumentalny kościół św. Michała Archanioła i św. Floriana, który stał się jednym z najważniejszych elementów panoramy Pragi.
Rozwój urbanistyczny prowadził również do rozszerzania granic Warszawy. W 1889 roku do miasta przyłączono m.in. Nową Pragę, Szmulowiznę i Kamionek. Kolejne rozległe tereny prawobrzeżne zostały włączone do Warszawy w czasie wielkiej inkorporacji przedmieść w 1916 roku.
Na przełomie XIX i XX wieku Praga była już jedną z najważniejszych przemysłowych i robotniczych części Warszawy. Jej charakter w dużym stopniu kształtowały zakłady produkcyjne, infrastruktura kolejowa, handel oraz szybko rosnąca liczba mieszkańców.