Kategoryzacja w nauce opiera się na innych zestawach cech semantycznych niż w kulturze, czyli inaczej – nazwy opisujące kategorie mają inne znaczenie w języku potocznym (języku laika), a inne w języku naukowym.
Podstawowe poziomy kategoryzacji Hierarchiczna struktura taksonomii świata (podział świata na kategorie i subkategorie) skłoniła kognitywistów do postawienia pytania o psychologicznie podstawowy poziom kategoryzacji, tj. o kategorie, do których ludzie najszybciej przyporządkowują obiekty na podstawie ich obserwowalnych cech. Okazuje się, że zwykle jest to kategoria, odpowiadająca w biologii rodzajowi, tak więc przykładowo w pierwszej kolejności rozpoznajemy dany obiekt jako psa, dopiero później jako dobermana, najpierw jako fotel, dopiero później jako fotel bujany itp. Według Eugene'a Hunna te podstawowe kategorie są najwyższym poziomem kategoryzacji, dla którego umysł ludzki jest w stanie przechowywać wyidealizowany model, stanowiący najbardziej typowy przykład egzemplarza tej kategorii (model kognitywny). Jesteśmy więc w stanie wyobrazić sobie konkretny „model” psa, fotela, samochodu itp. oraz egzemplarzy kategorii podrzędnych, a więc „modele” jamnika, fotela bujanego, mercedesa, jednak wyobrażenie sobie „typowego” zwierzęcia, mebla, maszyny itp.