Pierwsza wojna światowa wywarła wielkie wrażenie na młodym Vesaasie. Jednym z najczęściej powracających motywów jego pierwszych dzieł są nadchodzące niebezpieczeństwo oraz ciągłe zagrożenie radości życia. Przedstawienie teatralne Ultimatum (napisane w 1932 r., wystawione po raz pierwszy w 1934 r.), na które wpływ miał niemiecki ekspresjonizm, traktuje o zachowaniach młodych ludzi oczekujących katastrofalnego w skutkach wybuchu wojny. Rodzajem pozytywnej przeciwwagi dla tych trudnych tematów są pojawiające się we wczesnej twórczości Vesaasa dzieci, zwierzęta oraz różne elementy przyrody, które jednak nigdy nie są nacechowane idyllicznie.

Jesienią 1940 r. ukazuje się jak dotąd najważniejsze dzieło Vesaasa – Kimen (Nocne czuwanie, dosłownie: ‘zarazek, bakteria’, ale też: 'zalążek, zarodek, punkt wyjścia’), zekranizowane w 1974 r. Po tym, jak na małej wyspie zostaje dokonana zbrodnia, społeczność chłopska organizuje polowanie na niezrównoważonego psychicznie sprawcę, który w końcu sam zostaje zamordowany. Mieszkańcy wyspy, którzy popadli w masową histerię i pałają żądzą zemsty, próbują ostatecznie, każdy na swój sposób, usprawiedliwić swoje sumienie. Powieść żyje swoimi sugestywnymi, nastrojowymi obrazami, daje się w niej rozpoznać wpływ techniki alegorycznej, którą Vesaas po wojnie opanował po mistrzowsku.