Architektura wsi mazurskich thumb|Archiwalne zdjęcie chaty mazurskiej z 1931 roku. thumb|Zagroda mazurska z domem ustawionym szczytem do drogi.Typowa historyczna zabudowa wiejska składała się przede wszystkim z kościoła z wieżą posadowionego w centrum wsi, karczmy, folwarku oraz regularnej kępy drzew na wzniesieniu, gdzie znajdował się cmentarz. Typowymi obiektami w mazurskich wsiach były także budynki kuźni, wiatraka, remizy strażackiej, młyna i szkoły. Najwięcej wsi czynszowych powstało na podstawie przywileju lokacyjnego.
Cechy wyróżniające budownictwo mazurskie to przede wszystkim: budynki drewniane w rzucie prostokątnym, chaty drewniane na planie krzyża, zabudowa z czerwonej cegły z dachami krytymi dachówką, thumb|upright|Fragment podcienia szczytowego chałupy z okolic Mrągowa (za Boetticherem).dach dwuspadzisty, ściany wykonane z dobrego materiału, drzwi wejściowe znajdują się w ścianie dłuższej, zdobnictwo jest oszczędne.
Zdobione były drzwi, szczyty i okienne obramienia. Nowsze budynki mieszkalne często wyposażone są w gankiPolska drewniana..