Zakłada się, że wyróżnione czynniki: istnieją realnie (i jako takie mają znaczenie w przystosowaniu jednostki do środowiska, np. sumienność jest jednym z wyznaczników jakości wykonywanej pracy zawodowej oraz osiągnięć akademickich, a także wiąże się z satysfakcją życiową), są niezmienne, są uniwersalne (tj. niezależne od rasy, płci czy kultury), są biologicznie uwarunkowane (charakteryzuje je wysoki stopień odziedziczalności).
Kwestionariusze osobowości NEO-PI-R składa się z trzydziestu skal, z których po sześć przypada na każdy z pięciu czynników, dzięki czemu osobowość może być opisania tak na poziomie czynników pierwszego rzędu (odpowiednik 30 skal), jak i czynników drugiego rzędu, co odpowiada z kolei „wielkiej piątce” czynników oznaczanych skrótowcami utworzonymi od pierwszych liter angielskich nazw czynników: openness (to experience), conscientiousness, extraversion, agreeableness i neuroticism, z czego najpopularniejsze to OCEAN, NEOAC czy CANOE.
Struktura czynnikowa kwestionariusza wygląda zatem następująco: