Doktryna Jako nurt filozofii braminskiej, njaja uznawała prawo odpowiedzialności moralnej (karmana), reinkarnację w samsarze, zasadę moralną prawości (dharma), wyzwolenie jako cel ostateczny. Badała i objaśniała: miarodajność poznania, kryteria prawdziwościowe, teorię prawdy, rolę języka w poznaniu, 16 kategorii poznawczych. Za podmiot poznawczy uznawano atmana, który własnym wysiłkiem osiąga wyzwolenie i którym obdarzone są wszystkie istoty żywe. Świadomość określa jako buddhi, umysł jako manas. Jeśli stara szkoła wspominała Boga, nazywała go imieniem Iśwara, przypisując mu posiadanie prawości (dharma), wszechwiedzy (sarwadźńa) i stanu samadhi, oraz zdolności (8 wielkich siddhi) pokonania ograniczeń fizycznego świata i ograniczającego karmana. Czas istnienia tego oto świata określa na jeden dzień Brahmy. Ideały etyki doczesnej realizowano poprzez wypełnianie obowiązków religijnych (np. jadźńa, dewata pudźa) i nakazów społecznych (np. gościnność).
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Njaja · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.