Po klęsce Napoleona i powrocie Prowincji w granice monarchii Habsburgów wszelkie reformy marszałka Marmonta cofnięto. I choć ludność „Prowincji” niechętna była reformom francuskim, kurs germanizacyjny władz wiedeńskich zaczął na ziemiach południowosłowiańskich w granicach Austrii budzić niechęć. Gdy do Wiednia dołączyli się Węgrzy, którzy zażądali wprowadzenia języka węgierskiego jako urzędowego w całej Koronie św. Stefana (obejmującej również Chorwację), jako reakcja na te żądania pojawił się wśród działaczy chorwackich ruch iliryjski.
Inspiracją dla pierwszych ilirystów była historiozofia niemieckiego romantyka Johanna Gotfryda Herdera, twórcy teorii „ducha narodów”, który podkreślając znaczenie narodowej tożsamości i języka narodowego, szczególnie doceniał Słowian, których przeznaczał do wypełnienia szczególnej misji dziejowej. Zainspirował on wielu działaczy słowiańskich (m.in. Słoweńca Jerneja Kopitara oraz Słowaków Jána Kollára i Pavla Šafárika), w tym prekursorów panslawizmu oraz – pośrednio – ilirystów.