Pierwszych prekursorów iliryzmu można szukać już w drugim dziesięcioleciu XIX w., zarówno w samej Chorwacji (Antoni Mihanović), jak i wśród studentów chorwackich w Austrii i na Węgrzech (Djuro Šporer). W 1823 Šporer wydał „Almanah Ilirski”, w którym rzucił hasło kodyfikacji i ujednolicenia „narzeczy” południowosłowiańskich. Wkrótce potem działalność rozpoczął najwybitniejszy spośród ilirystów i faktyczny twórca tego ruchu Ljudevit Gaj. Po kilku latach prac, zainspirowany szczególnie przez znanych mu osobiście Kollára i Šafárika, w 1830 wydał w Budzie dziełko „Kratka osnova horvatsko-slavenskoga prevopisanja”, w którym przekonywał do prac nad dialektem sztokawskim jako podstawą wspólnego języka literackiego narodów południowosłowiańskich (a także do przyjęcia w pisowni czeskich znaków diakrytycznych).
Rozkwit Wkrótce po 1830 Gaj przybył do Zagrzebia, gdzie zaczął propagować iliryzm zdobywając coraz szersze grono zwolenników wśród inteligencji. W 1832 idee iliryjskie zebrał i wydał w broszurze „Disertacija ili razgovor darovan gospodi poklisarom...” Janko Drašković.