3„Późne datowanie” (ok. 800–600 p.n.e.)
4. „Tradycję klasyczną” (starożytni Grecy)wymieniali najwcześniejszą datę powstania religii na ok. 6000 lat przed Platonem. Wiarygodność tych źródeł jest ograniczona. Obecnie najważniejszy spór dotyczy pytania, czy Gathy są: autentycznymi słowami Zaratusztry (Boyce) , czy późniejszym tekstem rytualnym (Kellens)? Współcześnie za najbezpieczniejszy konsensus naukowcy przyjmują datowanie: ok. 1200–800 p.n.e. przyp Iranica
Święte księgi Podstawowym tekstem religijnym zaratusztrian jest Awesta, zbiór hymnów, modlitw i tekstów rytualnych przekazywanych pierwotnie ustnie. Najstarszą jej częścią są Gaty, przypisywane samemu Zaratusztrze. Ostateczna redakcja Awesty nastąpiła w okresie sasanidzkim; znaczna część pierwotnego korpusu tekstów uległa zniszczeniu.
Zarys historii Zaratusztrianizm był religią wspieraną przez władców imperium Achemenidów, a następnie religią państwową Sasanidów. Po podbojach arabskich w VII w. n.e. stopniowo tracił znaczenie na rzecz islamu. Od VIII do X w. część wyznawców wyemigrowała do Indii, gdzie uformowała się społeczność Parsów. Do XI w. zaratusztrianie stali się w Iranie trwałą mniejszością religijną.
Wierzenia