Dokuczajewa, a następnie rozwijanego przez C. Shaw oraz H. Jenny ujęcia czynnikowo-funkcjonalnego rozwoju pokrywy glebowej nazywanego często paradygmatem genetycznym. W XXI w. ujęcie statyczne coraz częściej ustępuje ujęciu dynamicznemu, gdzie zamiast stanów bada się procesy, a czas jako czynnik glebotwórczy zyskał większe znaczenie.
Cele Najważniejsze cele badań geografii gleb to: określenie przestrzennego zróżnicowania czynników glebotwórczych; określenie zależności pomiędzy przestrzennym zróżnicowaniem czynników glebotwórczych a geograficzną zmiennością właściwości gleb i struktury pokrywy glebowej; identyfikacja mozaiki i struktury pokryw glebowych; wskazanie prawidłowości w przestrzennym zróżnicowaniu pokrywy glebowej na różnym poziomie jej organizacji; ocena wpływu działalności człowieka na współczesną strukturę pokrywy glebowej; przewidywanie kierunków rozwoju pokrywy glebowej w wyniku zmian środowiska przyrodniczego i procesów społeczno-gospodarczych.
Koncepcje rozwijane w ramach geografii gleb Kierunek geologiczno-petrograficzny i agrogeologiczny Głównym założeniem było, że gleba jest tworem skały (zwietrzeliną skały litej lub skałą niescementowaną, jak piasek, glina itp.). Układy glebowe generalnie nie różniły się od układów geologicznych. Koncepcje te obowiązywały do początku XX w. i obecnie mają znaczenie jedynie historyczne.
Kierunek geograficzno-genetyczny